1
پژوهشگر پسا دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه فردوسی مشهد(پژوهشگر بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی) ، شماره تماس: 09142353876، reza.mollazadehyamchi@alumni.um.ac.ir
2
دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
3
گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده
تعارض بدوی میان اطلاق نهی قرآنی از « حرمت تهلکه » و « لزوم حفظ نفس »(بقره(2): ۱۹۵) و کنش استشهادی حضرت سیدالشهداء، چالش تفسیری و فقهی دیرپایی را پدید آورده است. مسئله اصلی پژوهش این است که در منظومه فکری و سیاسی آیة الله خامنهای، با چه استدلالی این تعارض ظاهری میان « لزوم حفظ نفس » و « وجوب قیام » قابل حل و فصل است؟ این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهرهگیری از رویکرد « فقه استدلالی »، به واکاوی جایگاه حدیث « سلطان جائر » در هندسه معرفتی ایشان میپردازد. یافتهها نشان میدهد که در این اندیشه، دلیل « وجوب تغییرِ سلطان جائر» بر دلیل « حرمت تهلکه » و « لزوم حفظ نفس »، « نظارت » و « حاکمیت » اصولی دارد. بر این اساس، مفهوم « تهلکه » از « خطر جانی برای فرد » به « خطر اضمحلال هویت جامعه اسلامی » تغییر ماهیت میدهد. نتیجه آنکه با تأسیس « منطق تکلیف »، سکوت در برابر ظلم نظاممند، مصداق حقیقی هلاکت دانسته شده و « حیات مکتب » بر « حیات بیولوژیک شخص » اولویت مییابد؛ امری که مبنای مشروعیت قیام عاشورا را تبیین میکند.
ملازاده یامچی، رضا، شعیب، میثم و هدایت زاده، محمد صادق. (1404). مناسبات ادله « وجوب قیام علیه سلطان جائر» و « لزوم حفظ نفس » در اندیشه آیةالله خامنهای(حفظه الله). فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی، 30(4)، 5–30.
MLA
ملازاده یامچی، رضا، شعیب، میثم، و هدایت زاده، محمد صادق. "مناسبات ادله « وجوب قیام علیه سلطان جائر» و « لزوم حفظ نفس » در اندیشه آیةالله خامنهای(حفظه الله)"، فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی، 30، 4، 1404، 5–30.
HARVARD
ملازاده یامچی، رضا، شعیب، میثم، و هدایت زاده، محمد صادق. (1404). 'مناسبات ادله « وجوب قیام علیه سلطان جائر» و « لزوم حفظ نفس » در اندیشه آیةالله خامنهای(حفظه الله)'، فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی، 30(4), pp. 5–30.
CHICAGO
ملازاده یامچی، رضا، شعیب، میثم و هدایت زاده، محمد صادق، "مناسبات ادله « وجوب قیام علیه سلطان جائر» و « لزوم حفظ نفس » در اندیشه آیةالله خامنهای(حفظه الله)." فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی، 30 4 (1404): 5–30,
VANCOUVER
ملازاده یامچی رضا، شعیب میثم، هدایت زاده محمد صادق. مناسبات ادله « وجوب قیام علیه سلطان جائر» و « لزوم حفظ نفس » در اندیشه آیةالله خامنهای(حفظه الله). حکومت اسلامی. 1404;30(4):5–30.