دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

چالش های بنیادین جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با سند توسعه پایدار (سند 2030)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه امام صادق ع

2 دانشجوی دکتری حقوق بین‌الملل عمومی؛ دانشگاه علامه طباطبائی؛ n_moghaddami@atu.ac.ir (نویسنده مسئول)

چکیده

حق بر توسعه و گفتمان توسعه پایدار در بستر حقوق جهانی بشر در سال‌های اخیر، موجی از اسناد منطقه‌ای و جهانی را به دنبال داشته است. از این میان، سند توسعه پایدار 2030 بویژه هدف چهارم آن در بستر اندیشه‌های اومانیستی و سکولار غربی، به تحمیل قرائت-هایی غالب و خاص در نظام سیاست‎گذاری، قانونگذاری، برنامه‎ریزی و مقررات‎گذاری کشورهای جهان می‎پردازد. در این مقاله نگارندگان ضمن تمرکز بر معنای توسعه و توسعه‎یافتگی و همچنین مؤلفه‎های آن در سند 2030، به این سؤال پاسخ می‎دهند که «چالش‎های بنیادین جمهوری اسلامی ایران در مواجهه با سند توسعه پایدار (سند 2030) چیست؟». مؤلفه‎های چالش‎برانگیزی چون آموزش جامع جنسیتی، رفع خشونت، رفع کلیشه‎های جنسیتی، توجه ویژه به حقوق گروه‎های آسیب‌پذیر و ... به عنوان گزاره‎های سنجش توسعه‎یافتگی جوامع تعیین شده‎اند که با قالب فرهنگی ـ اجتماعی ایران به عنوان کشوری دارای تمدن چند هزار ساله و کاملاً مذهبی سازگار نیست و با سیاست‎های کلی و الگوهای پیشرفت ملی وی، بشدت متضاد و متهافت است. این امر، تعارض میان حق بر توسعه و توسعه پایدار به عنوان حقوقی جهان‎شمول از یک سو و تنوع فرهنگی کشورهای مختلف از جمله جمهوری اسلامی ایران از سوی دیگر را در پی دارد. روش تحقیق در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی است.

کلیدواژه‌ها


1. آقایی، بهمن، فرهنگ حقوقی بهمن، تهران: انتشارات گنج دانش، چ5، 1392.

2. آقایی، سید داوود، «راهبردهای توسعه پایدار در سازمان ملل متحد»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش59، بهار1382.

3. تونی، دیویس، اومانیسم، ترجمه عباس مخبر، تهران: مرکز، 1378.

4. خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار جمعی از استادان، نخبگان و پژوهشگران، 31/3/1396.

5. خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار جمعی از دانشجویان، 17/3/1396.

6. خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در مراسم بیستمین سالگرد ارتحال امام خمینی;، 14/3/1388.

7. زاهدی، شمس­السادات، نجفی، غلامعلی، «بسط مفهومی توسعه پایدار»، مدرس علوم انسانی، دوره دهم، ش49، زمستان1385.

8. شریفی طرازکوهی، حسین و مصطفی­لو، جواد، «مبانی هنجاری دکترین امنیت انسانی»، فصلنامه آفاق امنیت، سال نهم، ش33، زمستان1395.

9. فراهانی­فرد، سعید، «درآمدی بر توسعه پایدار در عصر ظهور»، اقتصاد اسلامی، ش20، زمستان1384.

10. مشهدی، علی، «از توسعه پایدار تا توسعه پای­دار! تأملی بر کتاب حقوق محیط زیست و توسعه پایدار»، نقد کتاب فقه و حقوق، ش1، بهار1394.

11. مقدمی، نیلوفر، «بررسی تطبیقی حق جنین بر سلامت در نظام حقوقی ایران و ایالات ‌متحده آمریکا»، پایان­نامه جهت اخذ مدرک کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق7، پردیس خواهران، بهمن1391.

12. مولانا، حمید، گ‍ذر از ن‍وگ‍رای‍ی‌ ارت‍ب‍اطات‌ و دگ‍رگ‍ون‍ی‌ ج‍ام‍ع‍ه‌، ترجمه: یونس شکرخواه، تهران: وزارت‌ ف‍ره‍ن‍گ‌ و ارش‍اد اس‍لام‍ی‌، معاونت مطبوعاتی و اطلاع‌ر‌سانی دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها‏‫، چ2، 1387.

13. وکیل، امیر ساعد، ضمانت اجرای حقوق بنیادین بشر، تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1390.

14. Bartocchi, David, “A Brief History of International Development Theories and Practices”; available at: http://www.villageearth.org/pages/training/a-brief-history-of-international-development-theories-and-practice s, 2015.

15. Braden, Su; Mayo, Marjorie, “Culture, Community Development and representation”; Community Development Journal, Vol. 34; No. 3, 1999.

16. Flint, R. Warren; Houser, W.L; Living a Sustainable Lifestyle for Our Children's Children; Authors Choice Press, 2001.

17. General Assembly, “Declaration on the Right to Development”; available at: www.un.org/documents/ga/res/41/a41r128.htm, 1986.

18. http://www.ohchr.org/EN/Issues/Women/WRGS/Pages/GenderStereotypes.aspx

19. http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16940&LangID=E

20. http://www.unesco.org/new/en/education/themes/leading-the-internationalagenda/right-to-education/monitoring/collaboration-unesco-un/un-crc/

21. http://www.who.int/bulletin/volumes/92/9/14-135541/en/

22. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/11803Official-List-of-Proposed-SDG Indicators.pdf “Report of the Inter-Agency and Expert Group on Sustainable Development Goal Indicators (E/CN.3/2016/2/Rev.1)

23. Ichou, Claire, “Sex Roles and Stereotyping: Experiences of Motherhood in South Africa”; Agenda: Empowering Women for Gender Equity; No. 69, 2006.

24. ICJ Report and advisory opinion, “Legality of the Threat or Use of Nuclear Weapons”; available at: www.icj-cij.org/files/case-related/95/095 -19960708-ADV-01-00-EN.pdf, 1996.

25. James, Paul, “Post-Dependency: The Third World in an Era of Globalism and Late Capitalism”; Alternatives: Social Transformation and Human Governance; Vol. 22; No. 2, 1997.

26. Lemons, John; Brown, Donald, Sustainable Development: Science, Ethics, and Public Policy; Kluwer Academic Publisher, 1995.

27. Lucena, Cicero; Gummer, John, “Why Rio failed in the past and how it can succeed this time”; available at: https://www.theguardian.com/ environment/2012/jun/12/rio20-agenda-politicians-john-gummer, 2015.

28. OHCHR, “Sexual and reproductive health and rights”; available at: http://www.ohchr.org/EN/Issues/Women/WRGS/Pages/HealthRights.aspx, 2015.

29. Patriota, Antonio, “Rio+20: protecting the environment is not enough”; available at: https://www.theguardian.com/commentisfree/2012/jun/20/rio-20-protecting-environ- ment, 2012.

30. Paull, John, “The Rachel Carson Letters and the Making of Silent Spring”; Sage Open Journal; Vol. 3; Issue. 3, 2013.

31. Roosa, Stephen A. Sustainable Development Handbook; the Fairmont Press Inc, 2010.

32. Schmuck, peter; Schultz, Wesley p., Psychology of Sustainable Development; Kluwer Academic Publishers, 2002.

33. Slater, Sharon, “An Analysis of the UN 2030 Sustainable Development Agenda; The Hidden Threat to Life, Family, and Children”; available at: www.familywatchinternational.org/fwi/documents/ SDG_Analysis1_22_16_000.pdf, 2016.

34. UNESCO, 2017.September, 7, “Education for Sustainable Development Goals: Learning Objectives”, available at: unesdoc. unesco.org/Images/0024/002 474/247444 e.pdf.

35. unesdoc.unesco.org/images/0024/002474/247444e.pdf.

UNFPA, 2016. September, 30, ''comprehensivesexualityeducation'', available at: www.unfpa.org/comprehensive-sexuality-education.