دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

ماهیت و چیستی شناسی «فقه‌ امنیّت» و «فقه‌ امنیّتی»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد درس خارج حوزه علمیه قم و دانشیار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی

چکیده

«فقه ‌امنیّت» و «فقه ‌امنیّتی» از ساحت‌های جدید فقه در بحث، گفت وگو و نظریه‌ پردازی است. فقه امنیت، کشف نگاه هنجاری و دستوری دین به امنیت است و فقه امنیتی، وصف محیط حاکم بر فقه از منظر امنیت می باشد. این دو عنوان، روش هایی مشترک و مختص دارند. در روش-های مشترک، توجه به روش ها و ضرورت های حاکم بر دانش فقه از جمله شروع حرکت اجتهادی از اسناد معتبر و تحفظ بر منابع چهارگانه فقه، ضروری است. فقه امنیت در روش ویژه خود، عدم تعبدانگاری را پیشه خود می‌کند و تمرکز بر استنباط دوم دارد. در فقه امنیتی با روش مطالعه نظام‌وار و سیستمی فقه باید به کشف قلمرو امنیت پرداخت و از ساحت‌های آن یک به یک سخن گفت.
واژگان کلیدی

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم.
2. نهج البلاغه.
3. آَشوری، داریوش، دانشنامه سیاسی، تهران: انتشارات مروارید، چ9، 1382.
4. ابن فارس، ابی الحسین احمد، معجم مقاییس اللغة، تحقیق و ضبط عبدالسلام محمد هارون، ج1و4، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1404ق.
5. ابن منظور، محمدبن مکرم، لسان العرب، ج13، قم: نشر ادب الحوزه، 1405ق.
6. المجلس الأعلی للشؤون الإسلامیة، موسوعة الفقه الإسلامی (موسوعة جمال عبدالناصر الفقهیة)، ج1و2، القاهره: المجلس الأعلی للشؤون الاسلامیة، 1410ق.
7. امام خمینی، سیدروح الله، المکاسب المحرمة، تعلیق مجتبی تهرانی، ج1، قم: مطبعه مهر، 1381.
8. انصاری، مرتضی، کتاب المکاسب، ج1، قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1415ق.
9. جوهری، اسماعیل بن حماد، الصحاح (تاج اللغة و صحاح العربیة)، تحقیق احمدعبدالغفورعطار، ج6، بیروت: دارالعلم للملایین، چ4، 1990م.
10. حر عاملی، محمدبن حسن، وسائل الشیعة الی تحصیل مسائل الشریعة، ج17، قم: مؤسسة آل البیت:، چ2، 1404ق.
11. حسن بن زین الدین، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، بی جا، بی نا، چاپ سنگی، بی تا.
12. حسینی عاملی، سیدمحمدجواد، مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة، تحقیق و تعلیق محمدباقر خالصی، ج12، قم: جامعه مدرسین، 1424ق.
13. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، معجم مفردات الفاظ القرآن، تحقیق ندیم مرعشلی، بی جا: مطبعة التقدیم العربی، 1392ق.
14. صدر، سیدمحمد‌باقر، اقتصادنا، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1375.
15. -------------، المدرسة الاسلامیة، تهران: انتشارات مدرسه اعتماد الکاظمی، 1401ق.
16. صدوق، محمدبن علی بن حسین بن بابویه، الخصال، تصحیح علی اکبر غفاری، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1362.
17. عسکری، ابوهلال، الفروق اللغویة، قم: مکتبة البصیرتی، بی تا.
18. علیدوست، ابوالقاسم، «فقه و عقل»، فصلنامه قبسات، ش15و16، بهار و تابستان 1379.
19. -------------، فقه و عقل، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1381.
20. -------------، فقه و مصلحت، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1388.
21. -------------، «فقه و مقاصد شریعت»، فصلنامه فقه اهل بیت:، ش41، 1384.
22. عمید زنجانى، عباسعلى، فقه سیاسى، ‌ج2، تهران: امیرکبیر، 1421ق.
23. فیومی، أحمدبن محمد، المصباح المنیر، قم: مؤسسة دارالهجرة، 1405ق.
24. کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، ترجمه و شرح سیدجواد مصطفوی، ج1، تهران: انتشارات علمیه اسلامیه ، بی تا.
25. محمدی ری شهری، محمّد، دانش نامه قرآن و حدیث، ج7، قم: دارالحدیث، 1391.
26. مصطفوی، سیدحسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج9، تهران: مؤسسة الطباعة و النشر، (وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، 1416ق.
27. نعمانی، محمدبن ابراهیم، الغیبة، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران: مکتبة الصدوق، 1399ق.
28. وزارة الأوقاف و الشؤون الإسلامیة الکویت، الموسوعة الفقهیة، ج1، کویت: وزارة الأوقاف و الشؤون الاسلامیة الکویت، بی تا.

  • فایل‌های تکمیلی/اضافی
  • 5-26.pdf
  • تاریخ دریافت: 24 فروردین 1395
  • تاریخ بازنگری: 09 خرداد 1395
  • تاریخ پذیرش: 09 خرداد 1395