1
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه سلمان فارسی کازرون
2
عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشکده الهیات دانشگاه قم
3
عضو هیات علمی گروه معارف دانشگاه قم و مسئول نهاد رهبری دانشگاه قم
چکیده
با استفاده از معنای «معروف» و «منکر» می توان کارکرد امر به معروف و نهی از منکر را بهبود بخشید. پذیرش این امر مبتنی بر آن است که این دو واژه دارای معنایی عرفی باشند و حقیقت شرعیه یا متشرعه نشده باشند. منشأ انتزاع این دو عنوان، فطرت زیباییخواه و کمالطلب انسانی است. بنابراین، با استفاده از ظرفیت مقبولات عرفی و بکارگیری شیوههای متناسب میتوان به نهادینهسازی معروف و منکر پرداخت. بر این اساس، این مقاله که با روش توصیفی ـ تحلیلی به نگارش درآمده و از منابع کتابخانهای برای گردآوری دادهها استفاده شده است، با اثبات این فرضیه که معروف و منکر بر همان معنای عرفی خود باقی ماندهاند و دارای منشأ انتزاع فطری است؛ ترک معروف و ارتکاب منکر را ناشی از خطای در تطبیق دانسته و مدعی آن است که جهت نهادینهسازی امر به معروف و نهی از منکر با تبیین صحیح آن از طریق نشاندادن زیبایی معروف و زشتی منکر، آثار و منافع معروف و منکر، تبیین انسجام ساختار عالم با امر به معروف و الگوسازی از عاملین راستین به واجب مذکور، میتوان به هدف مورد نظر دست یافت.
1. قرآن کریم. 2. نهج البلاغه. 3. ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغة، بتحقیق و ضبط عبدالسلام محمد هارون، ج5، بیروت: دارالجبل، 1411ق. 4. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج9، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1408ق. 5. اسحاقی، حسین، «اهمیت و فلسفه امر به معروف و نهی از منکر»، مجله شمیم یاس، ش58، 1368. 6. القوی المنذری، عبدالعظیم، الترغیب و الترهیب، ج3، بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر، 1424ق. 7. امینی، ابراهیم، مهمترین واجب فراموششده: امر به معروف و نهی از منکر، باهمکاری پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر، قم: بوستان کتاب، 1394. 8. بخشی، محمد، «احیای امر به معروف و نهی از منکر با رویکرد قرآنی و روایی»، مجله فروغ وحدت، ش16، 1388. 9. تمیمی آمدی، عبدالواحد، غرر الحکم و درر الکلم، ج1، قم: دفتر تبلیغات، 1366. 10. جوادی آملی، عبدالله، مبادی اخلاق در قرآن، قم: اسراء، چ7، 1388. 11. جوان آراسته، حسین، «بازخوانی امر به معروف و نهی از منکر به مثابه قدرت نرم در فرهنگ اسلامی»، مجله مطالعات قدرت نرم، ش12، بهار و تابستان 1394. 12. حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعة الی التحصیل الشریعة، ج6، 11، 12و16، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بیتا. 13. دهخدا، علیاکبر، لغتنامه، زیر نظر محمد معین و جعفر شهیدی، مقدمه به قلم گروهی از دانشمندان، ج14، تهران: دانشگاه تهران: دانشکده ادبیات و علوم انسانی، سازمان لغتنامه، 1377. 14. دیلمی، حسن بن ابی الحسن، ارشاد القلوب الی الصواب، ج1، قم: نشر شریف رضی، 1412ق. 15. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، بیروت ـ سوریه: دارالعلم والدار الشامیة، 1412ق. 16. شیخ مفید، محمد بن نعمان، المقنعه، قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1410ق. 17. صافی گلپایگانی، لطفالله، راه اصلاح یا امر به معروف و نهی از منکر، قم: دفتر آیةالله صافی گلپایگانی، 1390. 18. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج12و19، قم: جماعة المدرسین بقم المشرفة، مؤسسة النشر الاسلامی، بیتا. 19. طبرانی، ابوالقاسم سلیمان بن احمد، المعجم الکبیر، ج10، موصل: مکتبة الزهراء، 1402ق. 20. طبرسی، احمدبن علی، الاحتجاج، ج2، قم: اسوه، 1424ق. 21. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج1، 2و3، تهران: انتشارات ناصر خسرو، چ3، 1372. 22. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، ج5، تهران: دفتر فرهنگ نشر اسلامی، چ2، 1367. 23. قرائتی، محسن، امر به معروف و نهی از منکر، تهران: مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، 1376. 24. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر قمی، ج2، قم: دارالکتاب، 1363. 25. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج4و5، نجف: دارالکتب الاسلامیة، 1388. 26. کلینی، محمد بن یعقوب، فروع کافی، ج5، قم: انتشارات قدس، 1365. 27. کوئن، بروس، مبانی جامعهشناسی، ترجمه و اقتباس غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران: انتشارات سمت، 1385. 28. متقی هندی، علی بن حسام الدین، کنزالعمال، ج3، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1419ق. 29. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج10، 42، 79و97، بیروت: دارإحیاءالتراث العربی، 1403ق. 30. محسنی، منوچهر، بررسی آگاهیها، نگرشها و رفتارهای اجتماعی ـ فرهنگی در ایران، تهران: دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی کشور، 1379. 31. محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحرام و الحلال، ج9، قم: اسماعیلیان، بیتا. 32. محمدی ریشهری، محمد، میزان الحکمة، ج6، بیروت: مکتب الاعلام الاسلامی، 1367. 33. مسعودی، محمداسحاق، پژوهشی در امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه قرآن و روایات، تهران: مؤسسه انتشارات امیرکبیر ـ شرکت چاپ و نشر بینالملل سازمان تبلیغات، 1378. 34. مصباحیزدی، محمدتقی، بزرگترین فریضه، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خیمنی;، 1389. 35. مصباحیزدی، محمدتقی، فلسفه اخلاق، تهران: انتشارات مؤسسه اطلاعات، چ6، 1376. 36. مصطفوی، سیدحسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج8و12، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1360. 37. مطهری، مرتضی، آزادی معنوی، قم: انتشارات صدرا، چ35، 1368. 38. مطهری، مرتضی، حق و باطل به ضمیمه احیاى تفکر اسلامى، قم: انتشارات صدرا، چ3، 1362. 39. ملکیان، روحالله، «مفهوم امر به معروف و نهی از منکر در قرآن»، مجله فقه اهل بیت، ش85و86، بهار و تابستان 1395. 40. نوری، میرزاحسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج2و12، بیروت: نشر مؤسسه آلالبیت:، 1408ق. 41. هاشمی دولابی، قدسیه، «امر به معروف و نهی از منکر در قرآن»، مجله فروغ وحدت، ش18، 1388. 42. ورعی، سیدجواد، مبانی فقهی امر به معروف و نهی منکر، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1394. 43. ولوی، پروانه و یزدانی، صدیقه، «مقاله بررسی درونیسازی ارزشهای اساسی در تربیت اسلامی»، ارائهشده به اولین همایش اسلام و ارزشهای متعالی با تأکید بر اخلاق، اسفند 1390.
شهریاری پور,علیرضا , مهدوی فرد,امیر عباس و نوروزی,رضا . (1402). تأثیر معنایی«معروف» و «منکر» بر کارآمدی «امر به معروف و نهی از منکر» در نهادینه سازی ارزش ها. فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی, 28(3), 73-94.
MLA
شهریاری پور,علیرضا , , مهدوی فرد,امیر عباس , و نوروزی,رضا . "تأثیر معنایی«معروف» و «منکر» بر کارآمدی «امر به معروف و نهی از منکر» در نهادینه سازی ارزش ها", فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی, 28, 3, 1402, 73-94.
HARVARD
شهریاری پور علیرضا, مهدوی فرد امیر عباس, نوروزی رضا. (1402). 'تأثیر معنایی«معروف» و «منکر» بر کارآمدی «امر به معروف و نهی از منکر» در نهادینه سازی ارزش ها', فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی, 28(3), pp. 73-94.
CHICAGO
علیرضا شهریاری پور, امیر عباس مهدوی فرد و رضا نوروزی, "تأثیر معنایی«معروف» و «منکر» بر کارآمدی «امر به معروف و نهی از منکر» در نهادینه سازی ارزش ها," فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی, 28 3 (1402): 73-94,
VANCOUVER
شهریاری پور علیرضا, مهدوی فرد امیر عباس, نوروزی رضا. تأثیر معنایی«معروف» و «منکر» بر کارآمدی «امر به معروف و نهی از منکر» در نهادینه سازی ارزش ها. حکومت اسلامی, 1402; 28(3): 73-94.