دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

حکومت سعادت‌گرا در اندیشة سیاسی علامة طباطبایی(ره)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبایی(ره)

چکیده


دریافت: 16/8/94 تأیید: 19/3/95 عبدالمطلب عبدالله*
چکیده 
تفکر فیلسوفان در طراحی جامعه مطلوب است، به این امید که در عالم واقع تمام یا برخی از جنبه های آن تحقق یابد. نظرات فیلسوفانی چون «افلاطون»، «لاک» و حتی در دوران معاصر، تئوری عدالت «جان رالز» با این هدف و مقصود بوده است. در اندیشه سیاسی اسلام نیز با توجه به آموزه های قرآنی و سنت نبوی و ائمه معصومین: در بحث حکومت و حاکمیت و شرایط جامعه مطلوب، فیلسوفان اسلامی درصدد ارائه طرحی برای جامعه مطلوب می باشند. در این مقاله تلاش شده است جایگاه سعادت به عنوان هدف و غایت جامعه مطلوب اسلامی در اندیشه علامه «طباطبایی» ـ فیلسوف و مفسر اسلامی ـ مورد بررسی قرار گیرد. از دیدگاه علامه طباطبایی، جامعه ای به سعادت می‌رسد که حرکتش در مسیر فطرت انسانی و نظام آفرینش باشد. حکومت مطلوب، حکومتی است که براساس دین و فطرت، جامعه را به سعادت برساند. ازاین رو، جامعه ای به سعادت دنیوی و اخروی می‌رسد که دین منطبق با فطرت بر آن جامعه حکومت کند. اما هدف از تشکیل حکومت این است که هر فردى از افراد جامعه به کمال لایق خود برسد و در نیل به سعادت، کسى و چیزى مانع وی نگردد. 

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم.
2. ابن منظور، محمدبن‌مکرم، لسان العرب، ج3، قم: نشر ادب حوزه، 1405ق.
3. راغب اصفهانی، حسین‌بن‌محمد، مفردات الفاظ قرآن، ترجمه حسین خداپرست، ج2، قم: نوید اسلام، 1387.
4. طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمة محمدباقر موسوی همدانی، ج2، 4، 5، 13، 17، 24، 31و40، قم: دارالعلم، 1363.
5. ---------------، المیزان فی تفسیر القرآن، ج4و10، بیروت: مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، 1971م.
6. ---------------، «ولایت و زعامت»، در: مرجعیت و روحانیت، تهران: شرکت سهامی انتشار، بی‌تا(الف).
7. ---------------، شیعه در اسلام، تهران: ادباء، 1388(الف).
8. ---------------، روابط اجتماعی در اسلام به ضمیمه چند رساله دیگر، ترجمة محمدجواد حجتی کرمانی، ج1، قم: بوستان کتاب، 1387(الف).
9. ---------------، عقاید و دستورهای دینی، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا(ب).
10. ---------------، بررسی‌های اسلامی؛ قم: بوستان کتاب، چ2، 1388(ب).
11. ---------------، تفسیر المیزان، ترجمة محمدباقرموسوی همدانی، ج2، 4، 5، 6، 8، 9، 10، 15و16، قم: دفتر انتشارات اسلامی، چ5، 1374.
12. ---------------، شیعه در اسلام، به کوشش هادی خسروشاهی، قم: بوستان کتاب، چ2، 1387(ب).
13. ---------------، قرآن در اسلام، تهران: بنیاد علوم اسلامی، چ3، 1361.
14. ---------------، مباحث علمی در تفسیر المیزان، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1384.
15. علیخانی، علی‌اکبر و همکاران، روش‌شناسی در مطالعات سیاسی اسلام، تهران: دانشگاه امام صادق7، 1386.
16. مطهری، مرتضی، مجموعه مقالات، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1362.
17. نیلی احمدآبادی، هاجر و کرباسی‌زاده، علی، «آزادی اجتماعی از دیدگاه علامه طباطبایی; و کانت»، فصلنامه حکمت و فلسفه، سال هشتم، ش3، پاییز 1391.