دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

تحلیل و بررسی حکم تکلیفی حرمت خرید و فروش کالاهای خارجی در صورت داشتن مشابه داخلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی مؤسسه آموزش عالی پارسا ـ بابلسر

2 استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه مازندران

چکیده

بدون شک از راه‎های ورود به عرصه اقتصاد مقاومتی، ترک نمودن خرید و فروش کالاهای خارجی و خرید و فروش لوازم و محصولات داخلی کشور است؛ چراکه بهبود وضعیت اقتصاد و اشتغال کشور و تحقق استقلال اقتصادی، در گرو خرید و فروش کالای ایرانی توسط مردم است. بر این اساس، تبیین حکم شرعی خرید و فروش کالاهای خارجی در صورت داشتن مشابه داخلی می‎تواند از اهمیت بسزایی برخوردار باشد. با توجه به اینکه حکم تکلیفی این مسأله بصورت مستند چندان روشن نیست، نگارندگان بصورت تحلیلی ـ توصیفی به بررسی حکم فقهی و تکلیفی این مسأله می‎پردازند. پس از تحلیل و بررسی ادله حرمت خرید و فروش کالای خارجی در صورت داشتن نمونه داخلی، می‎توان گفت مقتضای قواعدی چون «اعانه بر اثم»، «حرمت اختلال نظام»، «نفی سبیل» و «لاضرر» و نیز مستنداتی مثل «ادله نهی از منکر»، «روایت محمد بن علی بن محبوب از امام حسن عسکری7»، «بنای عقلا و عقل»، حرمت خرید و فروش کالای خارجی در صورت داشتن نمونه داخلی است. همچنین با توجه با این مستندات بر دولت و مسؤولین و تولیدکنندگان نیز واجب است که بر خرید و فروش کالای داخلی، فرهنگ‎سازی و رغبت‎سازی نمایند.

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم.
2. آخوند خراسانی، محمدکاظم بن حسین، کفایةالأصول، ج3، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، 1430ق.
3. ‏آملى، میرزا هاشم، مجمع الأفکار، ج4، قم: المطبعة العلمیة، 1395ق.
4. ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین، عوالی اللئالی، ج2، قم: دار سید الشهداء، 1405ق.
5. ابوالحسنی، علی، «تصویر یک اصلاح‌طلب/ سیدمحمدکاظم طباطبایی یزدی(صاحب عروه) پرچمدار عرصه جهاد و اجتهاد»، مجله زمانه، ش15، ۱۳۸۲.
6. انصاری، مرتضى بن محمد امین، فرائد الأصول، ج2، قم: جامعه مدرسین، 1416ق.
7. امام خمینی، سیدروح‌الله، استفتائات، ج3، قم: دفتر انتشارات اسلامی ، 1422ق.
8. امام خمینی، سیدروح‌الله، صحیفه امام، ج1و19، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام;، 1385.
9. امام خمینی، سیدروح‌الله، المکاسب المحرمة، ج1، قم: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، ١٣٧٣.
10. بجنوردى، سیّدحسن، القواعد الفقهیّة، ج1، قم: مؤسسۀ الهادى، 1419ق.
11. بجنوردى، سیّدحسن، منتهى الأصول، ج2، تهران: مؤسسة العروج، 1380.
12. بجنوردى، سید محمد بن حسن، قواعد فقهیه، ج2، تهران: مؤسسه عروج، 1401ق.
13. جناتی، محمد ابراهیم، منابع اجتهاد از دیدگاه مذاهب اسلامى، بی‎جا: بی‎نا، بی‎تا.
14. حائرى یزدى، عبدالکریم، درر الفوائد، ج2، قم: چاپخانه مهر، بی‌تا.
15. حرّ عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج27، قم: مؤسسه آل البیت:، 1409ق.
16. حسینی شیرازى، سیدمحمد، الفقه، القواعد الفقهیة، بیروت: مؤسسه امام رضا7، 1413ق.
17. حکیم، محمدتقی، الاصول العامة للفقه المقارن، قم: المجمع العالمی لاهل البیت:، 1418ق.
18. حلی، حسن بن یوسف، خلاصة الأقوال، قم: منشورات المطبعة الحیدریة، 1381ق.
19. خامنه‌ای، سیدعلی، بیانات در دیدار کارگزاران نظام، 27/5/89.
20. خویی، سیدابوالقاسم، صراط النجاة(المحشّی للخوئی)، ج1، قم: مکتب نشر المنتخب، 1416ق.
21. خویی، سیدابوالقاسم، معجم رجال الحدیث، ج17، بی‎جا: بی‎نا، بی‎تا.
22. روحانى، سیدمحمد، منتقى الأصول، ج6، قم: دفتر معظم له‏، 1413ق.
23. سبحانی، جعفر، الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف، ج3، قم: مؤسسة امام صادق7، 1423ق.
24. سیستانى، سیدعلى، قاعده لاضرر و لاضرار، قم: مکتبة آیةاللّه سیستانى، 1414ق.
25. سیفی مازندرانی، علی‌اکبر، مبانی الفقه الفعال فی القواعد الفقهیة الأساسیة، ج1، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1425ق.
26. سیوری، مقداد بن عبد اللّه، التنقیح الرائع، ج1، قم: کتابخانه آیةالله مرعشى، 1404ق.
27. شهید اول، محمد بن مکی، غایة المراد، ج1، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1414ق.
28. صدر، سید محمد باقر، بحوث فی علم الأصول، ج4، بی‌جا: بی‌نا، بی‌تا.
29. صدر، سید محمد باقر، دروس فى علم الاصول، ج1، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، 1418ق.
30. صدر، سید محمد باقر، المعالم الجدیدة للأصول، تهران: کتاب فروشی النجاح، 1395ق.
31. صدوق، محمّد بن علی بن بابویه، من لایحضره الفقیه، ج3و4، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.
32. صیمرى، مفلح بن حسن، غایة المرام، ج1، بیروت: دار الهادی، 1420ق.
33. طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1417ق.
34. طوسى، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام، ج6، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1407ق.
35. طوسى، محمد بن حسن، المبسوط، ج1، تهران: المکتبة المرتضویة، 1387ق.
36. طیب، سیدعبد الحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج4، تهران: اسلام، 1378.
37. عراقى، آقاضیاءالدین على کزازى، شرح تبصرة المتعلمین(کتاب القضاء)، ج6، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، 1414ق.
38. عراقى، آقاضیاءالدین على کزازى، نهایة الافکار، ج3، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1417ق.
39. علیدوست، ابوالقاسم، فقه و مصلحت، قم: فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1388.
40. فاضل لنکرانى، محمد، القواعد الفقهیة، قم: چاپخانه مهر، 1416ق.
41. فخرالمحققین، محمد بن حسن، إیضاح الفوائد، قم: مؤسسه اسماعیلیان، 1387ق.
42. فیاض، محمد اسحاق، محاضرات فی اصول الفقه، ج3، بی‌جا: انتشارات امام موسی صدر، بی‎تا.
43. کاشف الغطاء، حسن بن جعفر، أنوار الفقاهة ـ کتاب النکاح، نجف اشرف: مؤسسه کاشف الغطاء، 1422ق.
44. کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، ج1، 5و6، تهران: دار الکتب الإسلامیة، 1407ق.
45. مجلسى، محمد تقى، روضة المتقین، ج7، قم: مؤسسه فرهنگى اسلامى کوشانبور، 1406ق.
46. مجمع فقه اهل البیت، قواعد اصول الفقه علی مذهب الامامیة، قم: المجمع العالمی لاهل البیت:، 1423ق.
47. محقق داماد، سید مصطفى، قواعد فقه، ج4، تهران: مرکز نشر علوم اسلامى، 1406ق.
48. مراغى، سید میر عبد الفتاح، العناوین الفقهیة، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1417ق.
49. مظفر، محمدرضا، أصول الفقه، ج3، قم: انتشارات اسلامى، 1430ق.
50. مکارم شیرازى، ناصر، القواعد الفقهیة، ج1، قم: مدرسة الامام امیرالمؤمنین7، 1411ق.
51. منتظری، حسینعلى، حکومت دینى و حقوق انسان، قم: ارغوان دانش، 1429ق.
52. منتظری، حسینعلى، دراسات فی المکاسب المحرمة، ج2، قم: نشر تفکر، 1415ق.
53. منتظری، حسینعلى، دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیة، ج2، قم: نشر تفکر، 1409ق.
54. مؤمن، محمد، مبانی تحریر الوسیلة ـ القضاء و الشهادات، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى، 1422ق.
55. میرزاى قمى، ابوالقاسم‌بن‌محمدحسن، القوانین، ج2، قم: احیاء الکتب الاسلامی، 1430ق.
56. نائینى، محمدحسین، أجودالتقریرات، ج2، قم: مطبعة العرفان، 1352.
57. نائینى، محمدحسین، تنبیه الامة و تنزیه الملة، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1424ق.
58. نائینى، محمدحسین، فوائد الأصول، ج3، بی‎جا: بی‎نا، بی‎تا.
59. نجاشى، احمد بن على، رجال النجاشی، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1407ق.
60. نجفی، موسی، اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، بی‌جا: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران ، ۱۳۷۸.
61. نظرپور، مهدى‏، تاریخ سیاسی معاصر ایران، قم: مرکز تحقیقات اسلامى نمایندگى ولى فقیه در سپاه‏، 1380.