دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

تحلیل ولایت های متعارض در پرتو قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

«ولایت» در قرآن کریم بسیار متنوع و پرمصداق است؛ آنچنان که در همه موارد زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی، سطوح سیاسی، اقتصادی و قضایی، جوامع دینی و غیر دینی، نظام‌های الهی و طاغوتی رژیم‎های دیکتاتوری و دموکراتیک حضور خود را نشان می‌دهد و به ملاحظات گوناگون قابل تقسیم می‌باشد. لکن آنچه که در اینجا مورد توجه واقع شده، تقسیم مقایسه‎ای مصادیق مختلف ولایت است، به منظور روشن‎شدن نسبت آنها و وظیفه‎ای که ما نسبت به هر یک داریم.
ولایت از این زاویه، بر سه بخش «ولایت‌های متعارض»، «ولایت‌های متقابل» و «ولایت‌های متوافق یا همسو» قابل تقسیم است، لکن در این نوشته به توضیح اقسام ولایت‌های متعارض اقدام شده تا ضمن بیان خصوصیات هر یک از آنها و توضیح آثاری که در زندگی ما دارند، بتوانیم در تأمین مصالح زندگی از آثار مثبت آنها برخوردار و از آثار منفی‎شان بر کنار باشیم.

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم.
2. نهج البلاغه.
3. ابن حیون، نعمان بن محمد، دعائم الاسلام، ج1، قم: مؤسسه آل البیت:، چ2، 1385ق.
4. بابایی، احمد علی، برگزیده تفسیر نمونه، ج1، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1382.
5. برقی، احمد بن محمد، المحاسن، محقق و مصحح: جلال الدین محدث، ج1، قم: دارالکتب الاسلامیه، چ2، 1371ق.
6. صدوق، محمد بن علی بن بابویه، التوحید (للصدوق)، محقق و مصحح: هاشم حسینی، قم: نشر جامعه مدرسین، 1398ق.
7. صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرّجات، ج1، قم: مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چ2، 1404ق.
8. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2و6، قم: منشورات جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة، بی‎تا.
9. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج3و8، تهران: انتشارات ناصر خسرو، 1373.
10. طبری، محمد بن جریر، المسترشد فی امامة علی بن ابیطالب7، ترجمه احمد محمودی، قم: کوشانپور، 1415ق.
11. طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، محقق و مصحح: احمد حسینی اشکوری، ج4، تهران: مرتضوی، 1375.
12. طیب، سیدعبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، ج10، تهران: انتشارات اسلام، 1378.
13. فیض کاشانی، ملامحسن، تفسیر الصافی، محقق و مصحح: حسین اعلمی، ج1و4، تهران: مکتبة الصدر، چ2، 1415ق.
14. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، طیب موسوی جزایری، قم: دارالکتاب، چ3، 1404ق.
15. کاشانی، فتح الله، منهج الصادقین فی الزام المخالفین، ج7، تهران: کتابفروشی اسلامیه، 1336.
16. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی (ط الاسلامیه)، محقق و مصحح: علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، ج1و2، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چ4، 1407ق.
17. ----------------، الکافی (ط دارالحدیث) دارالحدیث، ج2و3، قم: نشر دارالحدیث، 1429ق.
18. مشکینی، علی، مصطلحات الفقه، بیروت: مطبعة الرضا، 1431ق/2010م.
19. مکارم شیرازی، ناصر، الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، ج8، قم: مؤسسه امام علی بن ابیطالب7، 1421ق.