دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

شاخصه‎های نظام‎مندی حکومت رسول گرامی اسلام

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه

چکیده

از آنجا که انسان فطرتاً طالب سعادت است و یکی از عوامل مهم وصول به سعادت، اقتدا به الگوهاست، خداوند پیامبران را به عنوان الگو و مدیر جامعه فرستاد که سرآمد آنان رسول گرامی اسلام9 است. وی تحت اشراف فرشته قدرتمند و امین حرکت کرد و با رفتار برخاسته از عصمت توانست در مدتی کوتاه جهان پیرامون خود را دگرگون سازد و در تمام عرصه‎های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بر ایدئولوژیها و نظام‎های شرق و غرب آن روز غلبه نماید.
این مقاله سعی دارد شاخصه‎های حکومت نظام‎مند پیامبر9 را با روش توصیف مفاهیم و تحلیل موضوع بیان نماید. این تحقیق حرکتی در راستای استخراج خط مشی پیامبر گرامی اسلام است؛ با این دستاورد که راز پیروزی وی بر فرهنگ جاهلی، نظام‎مندی حکومت ایشان بوده است. آن بزرگوار در دوره 13 ساله حضور در مکه، متوجه مسائل فرهنگی و فردسازی بودند، اما پس از حضور 10 ساله در مدینه و تشکیل نظام ولایی‎محور، فعالیت‎های سیاسی ـ اجتماعی ایشان جامعه‎سازی بوده و نگاهی کل‎نگر به همۀ ابعاد جامعه داشته است.
شاخصه‎های نظام‎مندی یا سیستمی، طبق نظر کارشناسان و آگاهان علم مدیریت عبارت است از تعادل‎گرایی، تحول‎گرایی، نوآوری، نظم و نظام‎گرایی و کارآیی که با دقت در سیره رسول گرامی اسلام9 موارد فوق قابل مشاهده است و این تحقیق نمونه‎هایی از شاخصه‎ها را که نقش الگویی برای ما دارد، بیان کرده است.

کلیدواژه‌ها


1. قرآن کریم. 

2. نهج البلاغه.
3. ابن هشام، محمد، سیرة النبویة، ج3و4، تهران: انتشارات بی‎تا، 1412ق.
4. احمدی میانجی، علی، مکاتیب الرسول، ج1، قم: یس، 1363.
5. امام خمینی، سید روح الله، صحیفه نور، ج10و20، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،.
6. -----------------، تحریر الوسیلة، ج2، قم: انتشارات جامعه مدرسین، 1375.
7. پژوهشکده تحقیقات اسلامی، نظام سیاسی اسلام، قم: آموزش عقیدتی سیاسی در سپاه، چ4، 1387.
8. جاسبی، عبدالله، اصول و مبانی مدیریت، تهران: انتشارت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، چ6، 1373.
9. جمعی از نویسندگان، «نوسازی و تحول»، مجله حوزه، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1389.
10. جندی، انور، اسلام و جهان معاصر، ترجمه حمیدرضا آژیر، مشهد: بنیاد پژوهش‎های اسلامی، 1371.
11. رضائیان، علی، اصول مدیریت، تهران: انتشارات سمت، چ6، 1369.
12. ---------، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: انتشارات سمت، 1380.
13. زارعی متین، حسن، مبانی سازمان و مدیریت و رویکرد اقتضایی، تهران: دانشگاه تهران، 1380.
14. صدر، سید محمد باقر، اقتصادنا، تحقیق عبد الحکیم ضیاء، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1417ق.
15. طباطبایی، سید محمد حسین و دیگران، بحث دربارۀ مرجعیت و روحانیت، قم: دارالتبلیغ، 1355.
16. --------------------، بررسی‎های اسلامی، قم: بوستان کتاب، 1387.
17. طبرسی، فضل بن حسن، مکارم الاخلاق، قم: انتشارات شریف رضی، 1412ق.
18. طوسی، محمد بن حسن، امالی، قم: انتشارات دارالثقافة، 1414ق.
19. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، ج3، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1381.
20. ----------------، روضه کافی، ج8، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1381.
21. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج16و56، بیروت: مؤسسة الوفاء، 1404ق.
22. مصطفوی، سید محمد کاظم، القواعد، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، 1417ق.
23. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج1، تهران: انتشارات صدرا، 1368.
24. -----------، انسان بر آستان دین، خلاصه آثار، تهران: دانشگاه امام صادق7، چ4، 1382.
25. معین، محمد، فرهنگ معین، ج1، تهران: نشر شهرزاد، 1389.
26. مغنیه، محمدجواد، الاسلام بنظرة عصریة، بیروت: دارالثقافة، 1424ق.
27. موثقی، سید احمد، جنبش‎های اسلامی معاصر، تهران: انتشارات سمت، 1374.
28. نوری، یحیی، اسلام و جاهلیت، تهران: مجمع مطالعات و تحقیقات اسلامی، 1364.
29. واسطی، عبد الحمید، نگرش سیستمی به دین، مشهد: مؤسسه مطالعات راهبردی علم و معارف اسلام، 1388.
30. واقدی، ابن سعد کاتب، المغازی، ج2، قم: اسماعیلیان، بی‎تا.