دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

نقش مهدویت در تحکیم نظام اجتماعی عصر غیبت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

چکیده

توانمندی حکومت و نظام اجتماعی از دغدغه‌های مهمی است که همواره مورد توجه نظام‌های سیاسی و حکومتی است. عوامل مختلفی می‌توانند در بقا و تداوم، پویایی و توانمندسازی حکومت و نظام اجتماعی نقش داشته باشند. انسجام درونی، نظم و امنیت از مهمترین عوامل توانمندی حکومت و نظام اجتماعی بشمار می‌روند. اندیشه مهدویت در پویایی و توانمندی حکومت بخصوص در ساحات انسجام و همبستگی و نظم و امنیت، نقش مهمی می‌تواند داشته باشد و کارکرد در این حوزه‌ها از کارکردهای مهم این اندیشه به‌حساب می‌آید؛ زیرا باور به اندیشه مهدویت می‌تواند مردم را حول محور خود جمع کند و برای تحقق هدفی مشخص، آنان ‌را بصورت یک واحد یکپارچه درمی‌آورد و به آنان هویت واحد می‌دهد و به‎دنبال آن قدرت اجتماعی را تقویت می‌نماید و ارتباط اجتماعی را تحکیم می‌بخشد و در نتیجه زمینه‌های امنیت و نظم اجتماعی را فراهم می‌آورد. در این تحقیق، به هدف نشان‎دادن کارکرد اندیشه مهدویت در ساحت حکومت و نظام اجتماعی عصر غیبت و نشان‎دادن راهکارهای اندیشه مهدویت در تقویت و تحکیم حکومت و نظام اجتماعی، بحث و گفتگو شده است. مهمترین یافته‌های این تحقیق تبیین راهکارهای اندیشه مهدویت در ساحت‌های انسجام و همبستگی و نظم و امنیت اجتماعی و تحکیم روابط اجتماعی است. مهمترین راهکارهای این اندیشه در این حوزه‌‌ها عبارت است از: تولید و بازخوانی ارزش‌های نفسانی و اخلاقی مشترک، تحکیم باورهای دینی بخصوص آموزه امامت، ایجاد ارتباط و پیوند عاطفی در مردم، ایجاد اتحاد و هویت واحد بین اقوام و خرده‎فرهنگ‌ها و ایجاد اعتماد عمومی که از تقویت ارزش‌ها و پایبندی به قواعد اخلاقی ناشی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


      1.     قرآن کریم.

      2.     آل یاسین، محمد حسن، المهدی المنتظر بین التصور و التصدیق، بیروت: دارالمورخ العربی، 1433ق.

      3.     ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج12، بیروت: دار صادر، چ3، 1414ق.

      4.     ادیبی، حسین، جامعه‌شناسی طبقات اجتماعی، تهران: دانشکده علوم اجتماعی، 1354.

      5.     اسکیدمور، ویلیام، تفکر نظری در جامعه‌شناسی، جمعی از مترجمان، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1385.

      6.     باتامور، توماس برتون (تی. بی.)، جامعه‎شناسی، ترجمه سید حسن منصور و سید حسن حسینی کلجاهی، تهران: امیر کبیر، چ4، 1372.

      7.     بن نبی، مالک، شبکه روابط اجتماعی، ترجمه جواد صالحی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1359.

      8.     تویجری، حمود بن عبدالله، الاحتجاج بالاثر علی من انکر المهدی المنتظر، ج1، ریاض: الرئاسة العامة لادارات البحوث العلمیة، 1403ق.

      9.     چلبی، مسعود، جامعه شناسی نظم، تهران: نشر نی، چ2، 1382.

      10.     دهخدا، علی اکبر، لغت‎نامه دهخدا، ج1، تهران: سیروس، 1336.

      11.     راغب اصفهانی، المفردات فی غریب القرآن، تهران: آرایه، 1387.

      12.     رضایی، محمد حسین، مبانی و مسائل امنیت اجتماعی، رویکردی ایرانی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1391.

      13.     ساروخانی، باقر، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375.

      14.     صالحی امیری، سیدرضا، امنیت اجتماعی، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، 1392.

      15.     ----------------، انسجام ملی و تنوع فرهنگی، تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک، چ2، 1389.

      16.     صدوق، محمدبن علی، کمال الدین و تمام النعمة، تحقیق علی اکبر غفاری، ج1و2، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چ2، 1359.

      17.     ---------------، علل الشرایع، ج2، قم: داوری، 1385.

      18.     طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی اهل اللجاج، ج2، مشهد مقدس: نشر مرتضی، 1403ق.

      19.     طوسی، محمدبن الحسن، الغیبة، قم: دار المعارف الإسلامیة، 1411ق.

      20.     عمید، حسن، فرهنگ عمید، ج1، تهران: امیرکبیر، چ4، 1363.

      21.     کاوه، محمد، آسیب‌شناسی بیماری‌های اجتماعی، ج1، تهران: جامعه‌شناسان، 1391.

      22.     کتاب مقدس، عهد قدیم، اشعیا.

      23.     کتاب مقدس، عهد جدید، یوحنا.

      24.     کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، ج1و2، تهران: دار الکتب الاسلامیة، چ3، 1367.

      25.     کوزر، آلفردلیوئیس، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه‎شناسی، ترجمه حسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی، چ5، 1373.

      26.     مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج52و67، بیروت: مؤسسة الوفاء، چ2، 1403ق.

      27.     محرابی، علیرضا، بررسی و تبیین مبانی و مؤلفه‌های انسجام ملی، تهران: پژوهشکده تحقیقات استراتژیک، 1387.

      28.     محسنی، منوچهر، مقدمات جامعه‌شناسی، تهران: نشر دوران، چ18، 1381.

      29.     معین، محمد، فرهنگ معین، ج1، تهران: امیرکبیر، چ6، 1363.

      30.     مکارم شیرازی، ناصر، حکومت جهانی امام مهدی، قم: نسل جوان، چ4، 1386.

      31.     نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبة، تهران: نشر صدوق، 1397ق.

      32.     همیلتون، پیتر، تالکوت پارسونز، ترجمه احمد تدیّن، تهران: هرمس، 1379.