دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سیدهاشم حسینی بوشهری juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juدبیر تحریریه محمدعلی لیالی juهیات تحریریه محسن اراکی علیرضا اعرافی حسین جوان آراسته سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز محمود رجبی محسن قمی عباس کعبی محمدعلی لیالی " />
فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی

فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی

نقش حوزه­ های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی در اندیشه شهید مطهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشکده الهیات دانشگاه مازندران گرایش انقلاب اسلامی
چکیده
حوزه‌های علمیه در منظومه فکری استاد شهید مطهری، از مهم‌ترین مؤلفه‌های تحقق‌بخش امنیت فرهنگی هستند. با وجود ارتباط وثیق بین امنیت فرهنگی و حوزه‌های علمیه، این پژوهش به بررسی نقش حوزه‌های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی در اندیشه استاد شهید مطهری می‌پردازد. برای این منظور، در این نوشتار تلاش شد با تبیین مشتقات امنیت و مؤلفه‌های کلان امنیت در اندیشه استاد شهید و از طریق روش تحلیل سیستمی، شرایط علّی، شرایط زمینه‌ای و راهبردهای استفاده از نقش حوزه‌های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی بررسی شود و سپس پیامدهای تحقق امنیت فرهنگی توسط حوزه‌های علمیه تبیین گردد. بر این اساس، شرایط علّی نقش حوزه‌های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی، تلاش برای رفع تهدید در حوزه‌های باورها، گرایش‌های اخلاقی و رفتارها است؛ شرایط زمینه‌ای نقش حوزه‌های علمیه در تحقق امنیت فرهنگی، تشکیل و سازماندهی گروه‌های ایده‌پردازِ (گفتمان‌ساز) امنیت فرهنگی است؛ راهبرد استحکام امنیت فرهنگی به‌واسطه نقش حوزه‌های علمیه، تحول در نقشه جامع حوزه‌های علمیه در امنیت فرهنگی است و در نهایت، پیامد استحکام امنیت فرهنگی به‌واسطه نقش حوزه‌های علمیه، تحقق عملی جامعیت دین و حرکت به سوی انسان کامل است. 
کلیدواژه‌ها

*  قرآن کریم.

*  نهج البلاغه.

         1.     استراوس، آنسلم و کوربین، جولیت، اصول و روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی: روش­ها و شیوه­ها، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1384.

         2.     اربطیان، حسن، «تحولات ساختاری و معرفتی در حوزه­های علمیه» فصلنامه معرفت، ش103، 1385. 

         3.     الویری، محسن، «چیستی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت و نقش حوزه های علمیه در تدوین آن»، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، ش1، 1391.

         4.     بهرامی، ذبیح­الله؛ بوستانی­پور، علیرضا و بوستانی، معصومه، «میزان گرایش دانشجویان به هنجارهای اخلاقی»، فصلنامه اخلاق در علوم فناوری، ش1، 1397.

         5.     خامنه­ای، سیدعلی، سخنرانی تلویزیونی به مناسبت سی و یکمین سالگرد رحلت امام خمینی;، 14/3/1399.

         6.     دانایی­فرد، حسن و امامی، سیدمجتبی، «استراتژی‌های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه‌پردازی ‌داده‌بنیاد»، اندیشه مدیریت راهبردی، ش2، 1386.

         7.     فیرحی، داود، نظام سیاسی و دولت در اسلام، قم: مؤسسه آموزش عالی باقرالعلوم7، 1382.

         8.     کوش، دنی، مفهوم فرهنگ در علوم اجتماعی، ترجمۀ فریدون وحیدا، تهران: سروش، 1397.

         9.     لک­زایی، نجف، «راه های تحصیل امنیت در اندیشه استاد مطهری» فصلنامه تخصصی دین و قانون، ش16، 1396.

     10.     لک­زایی، نجف، «امنیت متعالیه»، فصلنامه سیاست متعالیه، ش5، 1393.

     11.     لک­زایی، نجف، «روش­شناسی اندیشه سیاسی امام خمینی»، فصلنامه رهیافت سیاسی و بین المللی، ش23(1)، 1389.

     12.     لک­زایی، نجف، «مکتب امنیتی متعالیه با نگاهی به اندیشه امام خمینی;»، فصلنامه آفاق امنیت، ش26، 1394.

     13.     مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار:، ج110، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی­تا.

     14.     مرتضوی شاهرودی، سیدمحمود؛ ساجدی، ابوالفضل و مصباح، علی، «بررسی و نقد مبانی هرمنوتیکی پل ریکور»، کلام اسلامی، ش105، 1397.

     15.     مزینانی، احمد، «مرجع شناسی امنیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش­های حفاظتی و امنیتی، ش10، 1393.

     16.     مطلبی، مسعود و حیدری، عباس، «آینده‌پژوهی امنیت فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران؛ با تاکید بر منظومه فکری آیةالله العظمی سیدعلی خامنه‌ای»، فصلنامه مطالعات سیاسی، ش44، 1398.

     17.     مطهری، مرتضی، مجموعه آثار استاد مطهری، ج1، 2، 3، 4، 6، 16، 18، 19، 20، 23، 24، 27، 28و 30، تهران: صدرا، 1372.

     18.     مطهری، مرتضی، یادداشت­های استاد مطهری، ج1، 10و13، قم: صدرا، چ8، بی­تا.

     19.     میرعرب، مهرداد و سجادی، سیدعبدالقیوم، «نیم نگاهی به مفهوم امنیت»، فصلنامه علوم سیاسی، ش9، 1379.v

  • تاریخ دریافت 24 مهر 1403
  • تاریخ بازنگری 06 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 06 اردیبهشت 1404