1
رئیس پژوهشگده نظام های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
2
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
چکیده
اصول فقه با رویکرد حکومتی، نمایانگر مرحلهای تکاملی در این علم است که علاوه بر توجه به نیازهای زمانه، ناظر به اداره مطلوب نظام شرعی جامعه در سطح کلان اجتماعی است. این علم مولود تحول و تکامل علم اصول فقه است که بر پایه اقتضائات جدید، نیازهای زمانه و موضوعات برآمده از ظرف حکومت شکل گرفته است. شناخت رویکردهای اصولی، در فهم چرایی و نحوه پیدایش کارکردهای حداقلی یا حداکثری علم اصول فقه از اهمیت بسزایی برخوردار است که از طریق تحلیل چنین رویکردی، امکان ریشهیابی خلأهای موجود و پی بردن به ظرفیتهای اصول فقه کلان فراهم میشود. به همین جهت، در این اثر با روشی توصیفی ـ تحلیلی به تبیین رویکردهای اصولی و ویژگیهای حاکم بر اصول فقه حکومتی پرداخته شده است. در نهایت، میتوان گفت تحقق چنین رویکردی در علم اصول، وابسته به عواملی؛ نظیر اولویتدهی به مصالح کلان نظام و جامعه بر منافع فردی، ایجاد تفکر نظاممند و هماهنگ در عرصه فقه و اصول، افزایش قابلیتها و کارآمدی فقه در پاسخ به مسائل اجتماعی و تبدیل آن به یک نظام عملی و اجرایی در سطح مدیریت و اداره جامعه اسلامی است.