دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سیدهاشم حسینی بوشهری juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juدبیر تحریریه محمدعلی لیالی juهیات تحریریه محسن اراکی علیرضا اعرافی حسین جوان آراسته سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز محمود رجبی محسن قمی عباس کعبی محمدعلی لیالی " />
فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی

فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی

الزامات سیـاسی قاعده عزت ­گرایی در عرصه روابط بین المللی با مستکبرین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 جامعه المصطفی العالمیه
2 عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی
3 دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
4 حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
چکیده
قاعده عزت­گرایی از مهم­ترین قواعد فقه سیاسی است که بر بسیاری از قواعد فقهی حکومت دارد. این قاعده در عرصه روابط بین الملل دارای الزاماتی است که تبیین­کننده روابط  کشور اسلامی با کشورهای مختلف جهان در عرصه روابط بین الملل است. یکی از عرصه­های روابط بین المللی کشور اسلامی، روابط با کشورهای مستکبر است که قاعده عزت­گرایی الزامات خاصی را در این زمینه ایجاب می­نماید که باید مورد توجه کارگزاران و مسؤولان کشور اسلامی قرار گیرد. قاعده عزت­گرایی در ابعاد مختلف روابط بین الملل؛ مثل روابط سیاسی، اقتصادی، نظامی و امنیتی و فرهنگی دارای الزامات خاصی است، اما در این پژوهش فقط به الزامات سیاسی قاعده مذکور خواهیم پرداخت.
مهم­ترین الزامات سیاسی قاعده عزت­گرایی در روابط سیاسی با کشورهای مستکبر عبارتند از: سلطه­ستیزی، علوگرایی، واگرایی، جهادگرایی، سازش­ناپذیری، اعتمادنورزی، بیداری و بهره­گیری از دیپلماسی عمومی.
ما در این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و استفاده از شیوه کتابخانه­ای ضمن اشاره به برخی ادله قاعده عزت­گرایی، بعضی از مهم­ترین الزامات قاعده عزت­گرایی در عرصه روابط سیاسی با کشورهای کفر مستکبر را تبیین خواهیم کرد.
کلیدواژه‌ها


*  قرآن کریم.
*  نهج البلاغه.
         1.     امام خمینی، سیدروح­الله، صحیفه امام، ج10و17، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1382.
         2.     امام خمینی، سیدروح­الله، صحیفه نور، ج18، تهران: مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی، بی‎تا.
         3.     پورحسن، ناصر، «دیپلماسی عمومی نوین و دفاع همه جانبه»، فصلنامه راهبرد دفاعی، سال نهم، ش33، تابستان 1390.
         4.     تمیمى آمدى، عبد الواحد، غرر الحکم و درر الکلم، قم: دارالکتاب الاسلامی، چ2، 1410ق.
         5.     جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج1و2، قم: اسراء، چ3، 1388.
         6.     جوادی آملی، عبدالله، روابط بین الملل در اسلام، قم: اسراء، 1388.
         7.     حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج17و26، قم: مؤسسه آل البیت:، 1409ق.
         8.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با اعضای حزب وحدت اسلامی افغانستان، 22/1/1369.
         9.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با جمعی از دانش­آموزان و دانشجویان، 13/8/1381.
     10.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با اساتید و دانشجویان در دانشگاه علم و صنعت، 24/9/1387.
     11.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با جمعی از دانشجویان و دانش­آموزان، 9/8/1375.
     12.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با دانش­آموزان و دانشجویان، 12/8/1397.
     13.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با شرکت­کنندگان در افتتاحیه همایش غزه، 8/12/1388.
     14.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با شرکت­کنندگان در همایش کنفرانس وحدت اسلامی، 30/5/1385.
     15.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در دیدار با فرماندهان و جمعی از کارکنان نیرویی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، 19/11/1391.
     16.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در مراسم بیست­وهفتمین سالگرد رحلت امام خمینی;، 14/3/1395.
     17.     خامنه­ای، سیدعلی، بیانات در مراسم دانش­آموختگی دانشجویان دانشگاه امام حسین7، 9/4/1397.
     18.     دهخدا، علی­اکبر، لغتنامه دهخدا، ج2و10، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، چ2، 1377.
     19.     زحیلی، وهبة بن مصطفی، التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، ج2، بیروت ـ دمشق: دارالکفر المعاصر، چ2، 1418ق.
     20.     شیخ صدوق، ابن بابویه، محمد بن على، من لا یحضره الفقیه، ج4، قم: دفتر انتشارات اسلامی، چ2، 1413ق.
     21.     طباطبایی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، چ5، 1417ق.
     22.     طریحى، فخرالدین، مجمع البحرین، ج3، تهران: کتابفروشى مرتضوى، چ3، 1416ق.
     23.     فراهیدى، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج1، قم: نشر هجرت، 1410ق.
     24.     فیومى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، ج2، قم: منشورات دار الرضی، بی­تا.
     25.     قوام، سیدعبدالعلی، اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل، تهران: سمت، چ9، 1382.
     26.     کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، ج5، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چ4، 1407ق.
     27.     گیلبوا، ایتان، ارتباطات جهانی و سیاست خارجی، ترجمه حسام­الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی، تهران: دانشگاه امام صادق7، 1388.
     28.     لویکی، روی جی و دیگران، اصول مذاکره، ترجمه محمد ابراهیم گوهریان و جاماسب اردوان‎پور، تهران: نسل نواندیش، 1388.
     29.     مصباح یزدی، محمدتقی، انسان­شناسی در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;، چ3، 1390.
     30.     مصباح یزدی، محمدتقی، جنگ و جهاد در قرآن، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;، چ2، 1373.
     31.     مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج11و12، تهران: دارالکتب الإسلامیة، 1374.
     32.     موسوی بجنوردی، سیدحسن، القواعد الفقهیه، ج1، قم: نشرالهادی، 1419ق.
میلسن، ژان، قدرت نرم، دیپلماسی عمومی نوین در روابط بین‌الملل، ترجمه رضا کلهر و سیدمحسن روحانی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق7، 1389. 

  • تاریخ دریافت 25 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری 16 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 16 بهمن 1403