Islamic Government

Islamic Government

Explanation of Political Rules in the Jurisprudential System of the Late Sheikh Jaʽfar Kāshif al-Ghitāʼ

Document Type : Original Article

Author
professor
Abstract
Kāshif al-Ghitāʾ is among the Muslim jurisconsults who have established and elaborated on political rules within his jurisprudential system. Given the fact that he presented the valuable book Kashf al-Ghitāʾ, which contains many political rules, to the Qajar king, he played a significant role in the expansion of governmental jurisprudence and the application of jurisprudential rules to emerging political phenomena. The act of presenting the book Kashf al- Ghitāʾ to the Qajar king carries the essential point that this book and the rules it contains served as guidance for governance, enabling the ruler to act in various governmental arenas, including political decision-making, legislation, and detailed policies based on it. The most important political rules from Kāshif al-Ghitaʾ's perspective include the negation of domination on the faithful by the infidels  [referring to the Quranic verse (4:141): “...and Allah will never provide the faithless any way [to prevail] over the faithful.”], justice, benevolence, legitimate defense, the prohibition of assisting in oppression, and the absence of guardianship. These rules can be processed in Kāshif al-Ghitāʾ’s jurisprudence through the following propositions: the dignity and honor of Muslims is an absolute principle; adherence to contracts, including peace treaties, is obligatory for the Islamic state. Considering human dignity and their equality in creation, no one has the right to dominate another; however, permission from the legislator is the only exception to this principle. Justice, in its social and political context, is a fundamental principle, and guardianship and leadership during the Major Occultation Era belong to the just Imam, and the hands of oppressors are cut off from this esteemed position. If people are deprived from the direct authority of a just jurisconsult, his appointee has legitimacy, but the legitimacy of a government authorized by a jurist is contingent.
Keywords

1.    ‌آخوند خراسانی‌، محمدکاظم، کفایة الاصول، ج1، قم: مطبعة قم، ۱۴۰۹ق‌.
2.    ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج6، لبنان: دار احیاء التراث العربی، 1988م.
3.    امام خمینی، سیدروح‌الله، الاجتهاد والتقلید، قم: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1418ق.
4.    امام خمینی، سیدروح‌الله، ولایت فقیه: حکومت اسلامی امام خمینی، تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1392.
5.    بحرانی، یوسف‌بن‌احمد، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، ج18، قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1369.
6.    تمیمی آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، 1372.
7.    حاج‌سیدجوادی، احمد صدر، دائرة المعارف تشیّع، ج 5، تهران: نشر شهید محبّى، 1385.
8.    حائری، عبدالهادی، نخستین رویارویی‌های اندیشه‌گران ایران با دورویه تمدن بورژوازی غرب، تهران: انتشارات امیرکبیر، چ2، 1372.
9.    حسینی شیرازی، سیدمحمد، الفقه السیاسة، قم: دارالایمان، 1361.
10.    حسینی مراغی، عبدالفتاح بن علی، العناوین الفقهیة، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1417ق.
11.    دربندی، آقابن عابد، خزائن الاحکام، ج1، قم: بی‌نا، بی‌تا.
12.    دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه دهخدا، ج8، تهران: دانشگاه تهران، 1373.
13.    زبیدی واسطی، تاج العروس فی شرح القاموس، ج5، بیروت: دارالفکر، 1414ق
14.    زرگری‏نژاد، غلامحسین، رسائل مشروطیت، ج2، تهران: کویر، چ2، 1377.
15.    سروش محلاتی، محمد، «اصل عدم ولایت»، فصلنامه علوم سیاسی، دورة هفتم، ش25، بهار1383.
16.    سیدباقری، سیدکاظم، «اجتهاد و بسترهای نظریه‌پردازی در فقه سیاسی شیعه در دوران معاصر»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، ش16، ۱۳۸۸.
17.    شکوری، ابوالفضل، فقه سیاسی اسلام، ج۲، قم: نشر حُر، ۱۳۶۱.
18.    شهید اول، محمد بن مکی، القواعد و الفوائد، تحقیق سیدعبدالهادی حکیم، ج1، قم: مکتبة المفید، 1398.
19.    شهید اول، محمد بن مکى، القواعد و الفوائد فى‏الفقه و الاصول و العربیة، تحقیق: سیدعبدالهادى حکیم، قم: مکتبة المفید، بى‏تا.
20.    طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، ج3، تهران: المکتبة المرتضویة، 1375.
21.    علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، تذکرة الفقهاء، ج1، قم: مؤسسه آل البیت:، 1414ق.
22.    عمید زنجانى، عباسعلى، فقه سیاسى، تهران: امیرکبیر، 1366.
23.    عمید زنجانی، عباسعلی، انقلاب اسلامی و ریشه‌های آن، تهران: نشر کتاب سیاسی، ۱۳70.
24.    غزالی، ابو حامد (امام محمد غزالی)، احیاء العلوم، بیروت: دارالمعرفه، للطباعه و النشر، 1945م. 
25.    فراهانی، میرزا بزرگ قائم‌مقام، رساله جهادیِه، نسخه خطی، آستان قدس رضوی.
26.    فراهیدی، خلیل بن احمد، العین، ج3، قم: نشر هجرت، 1410ق.
27.    فصیحی دولتشاهی، محمدعارف، اندیشه سیاسی شیخ جعفر کاشف الغطاء، قم: بوستان کتاب، 1392.
28.    فیاض، محمداسحاق، محاضرات فی اصول الفقه (تقریرات درس آیةاالله سیدابوالقاسم خویی)، قم: انصاریان، 1417ق.
29.    قرضاوی، یوسف، باید و نبایدهای دین و سیاست، ترجمه عبدالعزیز سلیمی، تهران: نشر احسان، ۱۳۹۴.
30.    قمی، شیخ عباس، هدیة الاحباب فی ذکر المعروف بلکنی و الالقاب و الانساب، ج1، تهران: انتشارات امیرکبیر، چ2، 1363.
31.    کاشف الغطاء، عباس، القواعد الستة عشر، مقدمه محقق، عراق: مؤسسة کاشف الغطاء العامة، 1432ق.
32.    کاشف الغطاء، جعفر بن خضر مالکی، کشف الغطاء عَن مبهمات الشّریعة الغرّاء، ج2، 3و4، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، بی‌تا.
33.    کاشف الغطاء، شیخ‌جعفر، شرح القواعد، قم: انتشارات سعید بن جبیر، 1422ق.
34.    کاشف الغطاء، شیخ‌جعفر، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، ج2، 3و4، قم: مؤسسه بوستان کتاب، 1388.
35.    کدیور، محسن، حکومت ولایی، تهران: نشر نی، 1377.
36.    لسان الملک سپهر، محمدتقى، ناسخ التواریخ، به اهتمام جمشید کیانفر، ج1، تهران: اساطیر، 1377.
37.    مروارید، علی‌اصغر، سلسلة الینابیع الفقهیة‏‏، ج9، بیروت: ‏‏مؤسسة فقه الشیعة‏‏، الدار الاسلامیة، 1410ق.‏
38.    مصباح یزدی، محمدتقی، مشکات (حقوق و سیاست در قـرآن)، قـم: مؤسسـه آموزشـی و پژوهشی امام خمینی;، 1388.
39.    مصطفوی، محمدکاظم، قواعد فقه، ج1، تهران: نشر میزان، 1390.
40.    مطهری، مرتضی، بررسی اجمالی مبانی اقتصاد اسلامی، تهران: حکمت، 1403ق.
41.    منتظرى، حسینعلى، دراسات فى ولایة الفقیه و فقه الدولة الاسلامیة، ج1، قم: المرکز العالمى للدراسات الاسلامیة، 1409ق.
42.    مهریزی، مهدی، فقه پژوهی، دفتر اول، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1379.
43.    میرموسوی، سیدعلی، «اعتبار و قلمرو فقه سیاسی»، در مجموعه مقالات درس-گفتارهایی در فقه سیاسی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۹.
44.    نامدار، مظفر، رهیافتی بر مبانی مکتب‌ها و جنبش‌های سیاسی شیعه، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۷۶.
45.    نجفی، موسی، اندیشه سیاسی و تاریخ نهضت حاج آقا نورالله اصفهانی، تهران: مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران، چ2، ۱۳۷۸.
46.    نراقی، احمدبن‌محمدمهدی، عوائد الایام، قم: مؤسسه بوستان کتاب، 1375.
47.    یوسفی‌راد، مرتضی، «مقایسه فلسفه سیاسی با فقه سیاسی»، نشریه سیاست متعالیه، ش۲، ۱۳۹۲.

  • Receive Date 28 April 2024
  • Revise Date 03 July 2024
  • Accept Date 03 July 2024