Islamic Government

Islamic Government

Exploration of the Role of the Ruler of Islamic Society in the Family Legal System

Document Type : Original Article

Authors
mohammad sharifani 1
mohsen ghomi 2
1 Associate Professor, Faculty of Theology, Allameh Tabatabai University of Tehran, Tehran, Iran
2 Ph.D. in pure philosophy, Associate Professor and member of the Board of Trustees of Bagheral Uloom University, Qom, Iran
Abstract
Drawing upon a descriptive-analytical method, this article explores the role of the governing authority in the Islamic society within the family legal system. It aims to explain certain Islamic principles regarding governance and family. In the Islamic legislative system, the ruler or, broadly speaking, the governing authority is the one that clearly directs governmental laws, coordinates institutions, and organizations. Moreover, the ruler is responsible for supervising social and political institutions. In Islamic jurisprudence and law, one of the entities that the Muslim ruler is permitted to enter is the private sphere of the family. The governing authority is permitted to enter the family's privacy only when the legal and ethical standards are overlooked. The question then arises: “What is the basis for the governing authority to enter the family’s privacy based on juridical-legal standards?” This study initially documents the rule “Al-Hākim walī al-mumtaniʿ” [sovereign is the substitute for the person who refrains to perform his obligations] indicating the judicial entry of the governing body into the family sphere before examining and analyzing the supportive dimensions of the governing authority in the family legal system.
Keywords
Islamic ruler (sovereign)
Islamic government
family legal system
the rule “sovereign is the substitute for the person who refrains to perform his obligations.”
1.    قرآن کریم.
2.    نهج البلاغه.
3.    ابن بابویه قمی، محمدبن علی، من لایحضره الفقیه، ج3، بیروت: دار صعب دارالتعارف، 1401ق.
4.    ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج1، بیروت: دارالحیاء التراث العربی، 1376ق.
5.    اسماعیلی، محسن، «ولایت حاکم بر ممتنع»، فصلنامه حکومت اسلامی، ش6، 1381.
6.    اصفهانی، محمدعلی، حاشیه مجمع المسائل، قم: بوستان کتاب، 1389.
7.    افتخاری، اصغر، مصلحت و سیاست با رویکردی اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق7، چ2، 1384.
8.    امام خمینی، سیدروح‌الله، تحریرالوسیله، ج2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1369.
9.    امام خمینی، سیدروح‌الله، صحیفه نور، ج21، تهران: سازمان انتشارات انقلاب اسلامی، چ2، 1376.
10.    امام خمینی، سیدروح‌الله، کتاب البیع، ج2، قم: مؤسسه مطبوعات، بی‌تا.
11.    امام خمینی، سیدروح‌الله، مکاسب محرمه، ج1، قم: مؤسسه اسماعیلیان، چ3، 1410ق.
12.    بهرامی احمدی، حمید، قواعد فقه، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق7، 1388.
13.    پیروزمند، علیرضا، نظام معقول، قم: انتشارات کیهان، 1376.
14.    جعفرپیشه فرد، مصطفی، چالش‌های فکری نظریه ولایت فقیه، قم: بوستان کتاب، 1382.
15.    جمعی از نویسندگان، اجتهاد و زمان و مکان (مجموعه مقالات)، ج1، تهران: انتشارات مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، مؤسسه چاپ و نشر عروج، 1374.
16.    حلی، حسین، بحوث الفقهیه، بیروت: دارالزهراء، الطبعه الثانیه، 1403ق.
17.    الخطراوی، محمدسعید، المدینة فی صدر الاسلام، بیروت: مکتبة التراث العربی، الطبعة الثالثة، 1984م.
18.    دشتی، محمد، ترجمه نهج البلاغه، قم: میراث ماندگار، چ16، 1381.
19.    راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن، مترجم غلامرضا خسروی حسینی، ج1، دمشق: دارالقلم، 1412ق.
20.    راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غرایب القرآن، بیروت: دارالمعرفة، الطبعة الثالثة، 1418ق.
21.    رحیمیان، سعید، فقه و زمان، شیراز: نشر نوید، 1379.
22.    ریسونی، احمد، اهداف دین از دیدگاه شاطبی، ترجمه حسین اسلامی و محمدعلی ابهری، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1376.
23.    شاکری گلپایگانی، طوبی، سیاست جنایی اسلام، تهران: نشر فرهنگ اسلامی، چاپ اول، 1382. 
24.    شهید اول، محمد بن مکی، الدروس الشرعیة، ج2و3، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، 1412ق.
25.    شهید ثانی، محمد زین الدین، الروضة البهیة، ج3و6، قم: مکتبة الداوری، 1365.
26.    شیخ انصاری، مرتضی، فرائد الاصول، ج1، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، الطبعة الثالثة، 1420ق.
27.    شیخ انصاری، مرتضی، فرائد الاصول، ج1، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، چ2، 1369.
28.    طباطبایی، سیدعلی، ریاض المسائل، ج9، قم: منشورات الحرمین، 1363. 
29.    طباطبایی، سیدمحمدحسین، فرازهایی از اسلام، تهران: جهان آرا، چ3، 1382.
30.    طباطبایی، محمدکاظم، العروه الوثقی، ج1و9، تهران: انتشارات العلمیه الاسلامیه، الطبعة الثالثة،  1363.
31.    علاسوند، فریبا، «حیطه حضور حاکمان در عرصه خصوصی خانواده»، کتاب زنان، ش14و15، 1380. 
32.    غروی نائینی، محمدحسین، فوائد الاصول، قم: مؤسسة النشرالاسلامی، الطبعة الرابعة، ج4، 1382.
33.    قوامی، صمصام الدین، «طرح و تأمین مطالبات زنان در حکومت نبوی»، کتاب زنان، ش34، 1385.
34.    کلینی، محمد بن یعقوب، اصول و فروع کافی، تصحیح علی‌اکبر غفاری، ج1و7، تهران: مکتبة الصدوق، 1412ق.
35.    لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط درترمینولوژی حقوق، ج3، تهران: گنج دانش، 1376.
36.    محقق حلی، جعفر بن حسن، شرایع الاسلام، ترجمه صادق شیرازی، ج3، تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة، الطبعة الثالثة، 1377.
37.    محقق داماد، مصطفی، قواعد فقه، ج3، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، چ4، 1374.
38.    مطهری، مرتضی، حکومت اسلامی، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1368.
39.    میرخانی، عزت السادات، رویکردی نوین در روابط خانواده، تهران: صفیر صبح، 1380.
40.    نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرایع الاسلام، ج19و26، تهران: دارالکتب الاسلامیة، الطبعة الثالثة، 1366.

  • Receive Date 04 December 2023
  • Revise Date 30 April 2024
  • Accept Date 30 April 2024