Islamic Government

Islamic Government

Explanation and Analysis of the Nature and Dimensions of the Theory of the ‘Jurisprudence of Guardianship System’

Document Type : Original Article

Authors
قم، حوزه علمیه
Abstract
The complexity of the world of today makes it necessary to change the jurisprudential approach from an individual perspective to a systemic perspective. Shiʿa jurists have felt this necessity and sought to find a solution for it by making special studies and presenting ideas in this realm. Meanwhile, each of the theories of “jurisprudence of the system”, “guardianship jurisprudence” and “jurisprudence of guardianship system” have expressed a new approach. The third theory can show great efficiency due to its countless capacities. By referring to the author’s written and oral works and explaining each of the abovementioned forms of jurisprudence and explaining the textual (narrative) evidence, this research shows preference for the last form, i.e., the “jurisprudence of the guardianship system”  and specifies four chapter headings for it. One of them is the question of the nature of jurisprudence of the guardianship system. This sort of jurisprudence is divided into two parts: epistemic and objective.The first part, which is also called ideology, seeks to prove two types of general and specific principles and the way to reach them by applying rational and discretional (ijtihādi) methods, and the second part, which is called governance, is the process of policy making, making regulation and providing services. The epistemological field of governance also consists of four parts: the first is the philosophy of governance, the second is the governance jurisprudence, the third is the governance ethics , and the fourth is the science of governance.
Keywords

1.    قرآن کریم.
2.    نهج البلاغه.
3.    آشتیانى، میرزامحمدحسن بن جعفر، کتاب القضاء(تقریر درس خارج شیخ انصاری)، ج1، قم: دارالهجرة، 1404ق.
4.    ابن بابویه، محمد بن على، علل الشرائع، ج1، قم: کتاب‌فروشی داوری، 1385. 
5.    ابن تیمیة الحرانی الحنبلی، ابوالعباس احمد، منهاج السنة النبویة فی نقض کلام الشیعة القدریة، تحقیق: محمد رشاد سالم، ج3، عربستان: جامعة الإمام محمد بن سعود الإسلامیة، 1406ق. 
6.    ابن فارس، أبوالحسین احمد، معجم مقاییس اللغة، المحقق: عبدالسلام محمد هارون، ج6، بی‎جا: دارالفکر، 1399ق.
7.    ابن منظور، محمد بن مکرم بن على، لسان العرب، ج12و15، بیروت: دار صادر، الطبعة الثالثة، 1414ق.
8.    اراکی، محسن، فقه نظام سیاسی اسلام، ج1، قم: نشر معارف، 1393.
9.    امام خمینی، سیدروح‌الله، صحیفه نور، ج5، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، بی‌تا.
10.    بروجردى، آقا حسین طباطبایى، البدر الزاهر فی صلاة الجمعة و المسافر، قم: دفتر حضرت آیةالله، چ3، 1416ق.
11.    بور، مارک، حکمرانی؛ مقدمه‌ای بسیار کوتاه، مترجم: عرفان مصلح و زهره کریم‌میان، تهران: کرکدن، 1397.
12.    جصاص، ابوبکر احمد بن‌ علی‌ رازی، احکام القرآن للجصاص، المحقق: عبدالسلام محمدعلی شاهین، ج1، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1415ق.
13.    حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعة، ج21، قم: مؤسسة آل البیت:، 1409ق.
14.    خسروپناه، عبدالحسین، «مقاله گستره و روش‌شناسی فقه الاجتماع»، مجله فقه، ش101، 1399(الف).
15.    خسروپناه، عبدالحسین، آسیب‌شناسی جامعه دینی، قم: نشر معارف، 1386.
16.    خسروپناه، عبدالحسین، بیست‌گفتار، قم: بوستان کتاب، 1398(الف).
17.    خسروپناه، عبدالحسین، حکمت و فقاهت حکمرانی، جلسه1، 2، 3، 5، 9، 11، 12 و 13، 1399(ج): http://khosropanah.ir.
18.    خسروپناه، عبدالحسین، درس خارج فقه نظام ولایی، قم: جلسه 10، 21-17 و 25،  1398(ب): http://khosropanah.ir.
19.    خسروپناه، عبدالحسین، روش‌شناسی علوم اجتماعی، تهران: مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، 1394.
20.    خسروپناه، عبدالحسین، سخنرانی: نسبت فقه نظام و علوم اجتماعی، قم، 1400(ج): http://khosropanah.ir.
21.    خسروپناه، عبدالحسین، سخنرانی: تبیین فقه الاجتماع و فقه اجتماعی و فقه ولایی و فقه نظام و فقه نظام ولایی، در جمع دانش‌پژوهان مدرسه فقاهت حوزه علمیه مشهد، ۶ دی ۱۴۰0(ب): http://khosropanah.ir. 
22.    خسروپناه، عبدالحسین، فقه در محک زمانه، تهران: کانون اندیشه جوان، 1388.
23.    خسروپناه، عبدالحسین، فلسفه فقه اجتماع، تحقیق و تدوین: مجید رجبی، تهران: دانشگاه امام حسین7، 1400(الف).
24.    خسروپناه، عبدالحسین، فلسفه فلسفه اسلامی، تهران: سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1389.
25.    خسروپناه، عبدالحسین، نظریه نظام انقلابی، تدوین و تحقیق: حسام‌الدین مؤمنی، تهران: دانشگاه جامع امام حسین7، 1399(ب).
26.    دال، رابرت، تجزیه و تحلیل جدید سیاست، مترجم: حسین ظفریان، بی‌جا: 1364.
27.    ربانی، محمدباقر، فقه اجتماعی(مصاحبه با اساتید حوزه و دانشگاه)، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار، 1393.
28.    رضائیان، علی، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: انتشارات سمت، چ12، 1387.
29.    زبیدی، محمد بن محمد، تاج العروس من جواهر القاموس، ج17، بیروت: دار مکتبة الحیاة، 1306ق.
30.    صدر، محمدباقر، إقتصادنا، قم: مکتب الإعلام الإسلامی ـ فرع خراسان، بوستان کتاب، 1385.
31.    طبری، محمد بن جریر، دلائل الامامة، ج1، قم: بعثت، 1413ق.
32.    عالم، عبدالرحمن، بنیادهای علم سیاست، تهران: نشر نی، چ24، 1391.
33.    عمید، حسن، فرهنگ عمید، تهران: امیرکبیر، چ32، 1384.
34.    فاضل لنکرانى، محمد، القواعد الفقهیة، قم: مرکز فقه الأئمة الأطهار:، 1383.
35.    فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، القاموس المحیط، ج4، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1415ق.
36.    فیومی، أبوالعباس، المصباح المنیر فى غریب الشرح الکبیر للرافعى، ج2، بیروت: المکتبة العلمیة، بی‌تا.
37.    کلینی، ابوجعفر محمد بن یعقوب، کافی، المحقق / المصحح:‌ علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، ج1، 2و5، تهران: دارالکتب الإسلامیة، چ4، 1407ق. 
38.    مجلسى، محمدباقر بن محمدتقى، بحار الأنوار، ج6و99، بیروت: دار إحیاءالتراث العربی‏، چ2، 1403ق. 
39.    مددی، احمد، مصاحبه، 1393: https://mobahesat.ir/6501.
40.    مددی، احمد، نظام قانونی ولائی در فقه و اصول، تدوین: یحیی عبداللهی، تقریرات سال 1395-1394: https://www.ostadmadadi.ir/persian/book/12266/
41.    مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، ملاحظات: تهیه و تنظیم جمعى از فضلاء، ج1، قم: مدرسة الامام على بن ابى طالب7، 1427ق.
42.    نائینى، محمدحسین و آملی، محمدتقی، المکاسب و البیع، ج1، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، 1413ق.
43.    نائینی، محمدحسین، تنبیه الامة و تنزیه الملة، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1424ق.

  • Receive Date 31 December 2022
  • Revise Date 14 April 2023
  • Accept Date 14 April 2023