Economic problems, including high prices, is a significant issue in every society. Hoarding, one of the current factors, has a direct influence on high prices. According to the generally accepted Islamic view, hoarding is a forbidden and illegal action. In works of jurisprudence, in discussions of hoarding law, mentions have been made of its different examples or extensions. The research question revolves around studying the possibility of extending the hoarding law to the cases which fall outside the stipulated traditions. In other words, the question arises as to whether one can think of the over abundance and accumulation of goods such as articles of food as well as important commodities or services which people need in their lives in this modern age but which are fallen outside the narrative stipulations as objects for inclusion in the anti-hoarding law. Drawing upon a library research method, the article seeks to make a theoretical analysis of jurisprudential principles and relevant sources to gain access to the basis and goal of the hoarding law. Through careful study of this issue in works of jurisprudence, it follows that the basis for the prohibition of hoarding is the hardship and problems it brings about in society. It also suggests that the objects of hoarding as stipulated in traditions are not restricted to those objects only and thus the stipulated cases cease to be relevant and whenever there exists such a base as mentioned above, the prohibition of hoarding will also naturally apply. This view paves the ground to settle the problems in this field with regard to the existing spatial and temporal conditions and circumstances. Hence, in our present time, we must maintain that the anti-hoarding law extends to include such things as articles of food and even some other things like housing, drugs, hygiene products, means of transportation, and household articles.
1. ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج2، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، التابعة لجماعة المدرسین، چ2، 1410ق. 2. ابن میثم، کمال الدین میثم بن علی بن میثم بحرانی، شرح نهج البلاغه ابن میثم، مترجم محمدصادق عارف، ج5، مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، 1375. 3. ارژنگ، اردوان، «جرمانگاری از منظر فقه نظامات»، فصلنامه فقه، سال بیست و هفتم، ش4، 1399. 4. اصفهانی، سیدابوالحسن، وسیلة النجاة (مع تعالیق الإمام الخمینی;)، ج1، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1380. 5. امام خمینی، سیدروحالله، کتاب البیع، ج3، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1421ق. 6. ایزدیفرد، علیاکبر و علیزاده، امیرمحمد، «بررسی فقهی و حقوقی احتکار در تجارت الکترونیک»، فقه و مبانی حقوق اسلامی، سال چهل و نهم، ش1، 1395. 7. بحرانی، یوسف، حدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، ج18، قم: النشر الإسلامی التابعة المدرسین، بیتا. 8. پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحة؛ مجموعه کلمات قصار حضرت رسول9 با ترجمه فارسی، ج1، تهران: دنیای دانش، 1382. 9. تمیمى آمدى، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، محقق/ مصحح: سیدمهدی رجائى، ج1، قم: دارالکتاب الإسلامی، چ2، 1410ق. 10. جعفری، محمدتقی، حکمت اصول سیاسی اسلام ترجمه و تفسیر فرمان مبارک امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب7 به مالک اشتر، تهران: بنیاد نهج البلاغه، ۱۳۷۳. 11. جهانی، بهزاد و خالقی، میلاد، «جرمانگاری احتکار در راستای حمایت از حقوق مصرف-کننده»، تعالی حقوق، سال چهارم، ش18-17، 1391. 12. حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج 17، قم: مؤسسه آل البیت: لإحیاء التراث، 1414ق. 13. حسینیچشمهماکانی، تیمور؛ آریانا، محمد و آبرودی، مجتبی، «مدیریت حمل و نقل و ترافیک شهری در تهران با نگاه اقتصادی»، فصلنامه اقتصاد و مدیریت شهری، دوره سوم، ش15، 1395. 14. خزائی، میثم؛ سیادت، سیدمحمدحسن و لیالی، محمدعلی، «امکانسنجی تطبیق افساد فی الأرض بر احتکار مایحتاج عمومی مردم»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال بیست و چهارم، ش94، 1398. 15. خلفخانی، علی و راغبی، محمدعلی، «بررسی نظاممندی فقهی مبتنی بر نظریه خطابات قانونی»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال بیست و پنجم، ش95، 1399. 16. خلیلی، مرتضی و حاجیانی، مهسا، «ارزیابی سیاستهای حمل و نقل شهری ایران (مورد مطالعه: تحلیلی محتوای مصوبات شورای عالی هماهنگی ترافیک شهر تهران)»، فصلنامه راهبرد اجتماعی فرهنگی، سال پنجم، ش19، 1395. 17. خویی، سید ابوالقاسم، التنقیح فی شرح المکاسب، (تقریرات الأبحاث: السید ابوالقاسم الموسوی الخوئی ـ تألیف: الشهید میرزا علی الغروی)، ج2، مؤسسة الخوئی الإسلامی، چ5، 1434ق. 18. دستغیب، عبدالحسین، عدل، ج1، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1389. 19. رستمی غازانی، امید و هاشمی، محمدزکی، «مطالعه تطبیقی احتکار در حقوق کیفری ایران و افغانستان»، پژوهش حقوق کیفری، سال نهم، ش33، 1399. 20. روحانی، سیدمحمدصادق، المسائل المستحدثة، ج1، قم: دارالکتاب، بیتا. 21. ساکی، محمدرضا، حقوق کیفری اقتصادی، تهران: جنگل، چ4، 1386. 22. سبحانی تبریزی، جعفر، رسالة فی تأثیر الزمان و المکان على استنباط الأحکام، قم: مؤسسة الامام الصادق7، 1418ق. 23. سحنون، عبدالسلام، المدونة الکبری، ج3، بیروت: دارالکتب العربیة، 1994م. 24. سلطانمحمدی، حسن، «پاسخگویی و حکمرانی مطلوب»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال بیست و چهارم، ش93، 1398. 25. سلیمانی، عباس و راغبی، محمدعلی، «بررسی فقهی قاعده عدالت اجتماعی»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال بیست و چهارم، ش91، 1398. 26. شفیعی مازندرانی، محمد، اقتصاد خانواده: اخلاق معیشتی در قرآن و سنت، قم: مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۸. 27. شکری، محمد و عبیری، رامین، «آثار قراردادهای مبتلایان و افراد مشکوک به بیماری کووید19 بر مبنای نظام سلامت»، حقوق پزشکی، سال چهاردهم، ش55، 1399. 28. شکری، محمد، «مهریههای سنگین سکه رویکردی بر ضد فرهنگ اسلامی و نظم اجتماعی»، مطالعات فقهی حقوقی زن و خانواده، سال دوم، ش4، 1398. 29. شهید ثانی، زینالدین بن علی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة (المحشی: سلطان العلماء)، ج1، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، 1412ق. 30. شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، تحقیق سیدحسن الموسوی خرسان، ج3، تهران: دارالکتبالاسلامیة، 1390ق. 31. شیخ مفید، محمد بن نعمان، المقنعة، ج1، قم: مؤسسة النشر الإسلامی، التابعة لجماعة المدرسین، چ2، 1410ق. 32. صالحی، الیاس، احکام عمومی بازار، قم: نشر معروف، 1395. 33. طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الاحکام فی شرح المقنعه للشیخ المفید(رضوان الله علیه)، تحقیق و تعلیق حسن الموسوی الخرسان، ج7، تهران: دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۶۴. 34. عارفی، اصغر و فیاضی آزاد، «برداشت ادراکی از لوازم خانگی ایرانی و کرهای»، چشم انداز مدیریت بازرگانی، دوره نهم، ش1، 1389. 35. عزیزی، حسین و فلاحزاده، علیمحمد، «مصلحت اجتماعی در فقه امامیه»، دانش حقوق عمومی، سال دهم، ش32، 1400. 36. علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، تذکرة الفقها، ج12، قم: مؤسسه آلالبیت: لإحیاء التراث، 1414ق. 37. علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر، نهایة الحکمة فی معرفة الأحکام، ج2، قم: مؤسسه اسماعیلیان، 1410ق. 38. علیزاده، مهدی، احکام سوء عرضه کالا در حقوق اسلامی، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، ۱۳۸۲. 39. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله سیوری، نضد القواعد الفقهیة علی مذهب الامامیة، محقق/ مصحح: سیدعبداللطیف حسینی کوهکمرهای، ج1، قم: انتشارات کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی;، 1403ق. 40. فیروزی، مهدی، «بررسی فقهی و حقوقی عدالت به عنوان مبنای حقوق نسلهای آینده»، فصلنامه فقه، سال بیست و هفتم، ش104، 1399. 41. فیض کاشانی، ملامحسن، المحجة البیضاء فی تهذیب الاحیاء، ج3، قم: جامعه مدرسین، 1383ق. 42. قمی، عباس، سفینة البحار و مدینة الحکم و الآثار مع تطبیق النصوص الواردة فیها علی بحار الأنوار، ج2، تهران: انتشارات اسوه، بیتا. 43. کلینی، محمد بن یعقوب، فروع من الکافی، تحقیق، تصحیح و تعلیق: علیاکبر الغفاری، ج5، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چ3، 1367. 44. مجلسی، محمّدباقر بن محمّدتقی، بحار الأنوار، المحقق: الشیخ عبدالزهراء العلوی، ج33 ، قم: دارالرضا، بیتا. 45. مجلسی، محمّدباقر، بحار الأنوار، المحقق: الشیخ عبدالزهراء العلوی، ج103، قم: مؤسسة الوفاء، چ2، 1403ق. 46. محقق حلی، ابوالقاسم جعفر بن حسن بن یحیی بن سعید، مختصر النافع فی فقه الإمامیة، ج1، تهران: قسم الدراسات الإسلامیة فی مؤسسة البعثة، چ3، 1410ق. 47. محقق کرکی، شیخ نورالدین على بن حسین بن عبدالعالى کرکى، جامع المقاصد فی شرح القواعد، ج4 قم: مؤسسه آلالبیت:، چ2، 1414ق. 48. محمودی گلپایگانی، سیدمحمد، «بررسی حقوقی احتکار و نرخگذاری»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ش68، 1384. 49. مغنیه، محمدجواد، فقه الامام جعفر الصادق7 عرض و استدلال، ج1، قم: مؤسسه انصاریان للطباعة والنشر، 1421ق. 50. مفتخری، حسین؛ یزدانی، سهراب و هدایتی، علیاصغر، «سیاستهای دولتهای ایران در حل بحران دارو (1320-1332)»، تاریخنامه ایران بعد از اسلام، سال نهم، ش16، 1397. 51. مهدیزاده محمد؛ آیتی، اسماعیل؛ هاشمیان بجنورد، ناهید؛ نادری خورشیدی، علیرضا، «ارائه مدلی برای مدیریت یکپارچه حمل و نقل و ترافیک شهری در کلانشهرهای ایران (مدیریت حمل و نقل)»، فصلنامه مدیریت انتظامی، سال پنجم، ش3، 1389. 52. نجفی، محمدحسن، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، محقق: علی آخوندی، ج22، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، 1362.'
