Islamic Government

Islamic Government

The Road Map to the Civilization Jurisprudence and Formulation of a Civilizational Treatise of Practical Rules and Procedures

Document Type : Original Article

Author
abdolhamid vaseti
Institute of Islamic Culture and Thought / Logic of Understanding Religion
Abstract
The main concern of this article is the study of “how to move towards jurisprudence of civilization and formulation of a civilizational treatise practical rules and procedures. The discussion is raised as to the paradigm of ShiÝi theology (kalÁm) and jurisprudence (fiqh) and JawÁhiri usÙl (principles) of fiqh. In this epistemological system, IjtihÁd (independent reasoning) is deducing judgements from documents and the term “judgement” is taken to mean legal reasoning belonging to the actions of servants. Due to the use of the phrase “actions of the servants” in the definition of judgement, IjtihÁd has taken an approach to personal behavior. The claim for creating Islamic civilization and meeting needs on social and international scales have caused efforts to deduce the Islamic views and opinions on a mass scale, along with the approach to “processes” to attract considerable attention.
Taking into account the definition of “civilizational jurisprudence” that knowledge of canonic rules belonging to the interactions and cooperation on a large scale as well as organizations aiming to achieve justice and to make social reforms, to apply this knowledge requires one to be aware of the concept of “large scale” and “relations and processes” in “structures and organizations” for deducing strategies from the canonical (textual) evidence.
In this article, efforts have been made to present cognitive and functional requirements for the application of the knowledge mentioned above. In addition, according to the idea of “civilizational jurisprudence”, modelling a civilizational treatise of practical rules and procedures is possible. 
Keywords
road map
methodology of inference
civilization-creating independent reasoning (IjtihÁd )
civilizational jurisprudence (fiqh)
civilizational treatise of practical rules and procedures
1.    قرآن کریم.
2.    نهج البلاغه.
3.    آمدی، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم و دررالکلم، ج1، قم: نشر دارالکتب الاسلامیة، 1410ق.
4.    ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد، مقدمه ابن خلدون، بیروت: نشر دارالکتب العلمیة، 1413ق.
5.    اعرافی، علیرضا، درآمدی بر اجتهاد تمدن ساز، قم: مؤسسه اشراق و عرفان، 1395.
6.    تفضلی، فریدون، تاریخ عقاید اقتصادی، طهران : نشر غزال، 1387.
7.    جمعی از مؤلفین پایگاه المعانی/ کلمه فرآیند، ساختار، کنش [درون خطی] // پایگاه المعانی. - پایگاه المعانی، https://www.almaany.com.
8.    خامنه‎ای، سیدعلی، سیاست‌های ابلاغی کلان نظام، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 15/9/1385: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/99709.
9.    دورانت، ویلیام جمیز، تاریخ تمدن، ج1، طهران: انتشارات فرانکلین، 1337.
10.    رضائیان، علی و هم کاران، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: انتشارات سمت، 1393.
11.    سجادی فر، سیدمهدی، نقشه راه و ضرورت تدوین آن برای طرحهای کلان ملی[درون خطی]،  دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری، 4/5/1394: https://www.atf.gov.ir.
12.    شورای عالی انقلاب فرهنگی، نقشه مهندسی فرهنگی کشور، تهران: شورای عالی انقلاب فرهنگی، 8/8/1398: https://sccr.ir/products.
13.    شهید مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج20، تهران: نشر صدرا، 1372.
14.    غفاریان، وفا، استراتژی اثربخش، طهران: انتشارات فرا، 1380.
15.    گلشن فومنی، محمدرسول، جامعه شناسی سازمان ها، طهران: نشر دوران، 1379.
16.    مجمع تشخیص مصلحت نظام، کمیسیون راهبردی سند چشم انداز، مجمع تشخیص مصلحت نظام، 8/8/1398: http://maslahat.ir/index.jsp?fkeyid=&siteid=3&pageid=431.
17.    مرعشی نجفی، سیدشهابالدین، القول الرشید فی الاجتهاد و التقلید، ج1، قم: کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی;، 1422ق.
18.    مقدسی، مهدی، نظریه وضع الفاظ برای ارواح معانی و تأثیر آن در استنباطات فقهی، مشهد مقدس: حوزه علمیه خراسان، 1395.
19.    میرزای قمی، ابوالقاسم، القوانین المحکمة فی الاصول، ج2، قم : احیاء الکتب الاسلامیة، 1312ق.
20.    نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج16، بیروت: مؤسسه آل البیت: لاحیاء التراث، 1408ق.
21.    واسطی، عبدالحمید، «سه گلوگاه برای گسترش قلمرو اجتهاد»، مبانی فقهی حقوقی اسلامی، ش22، 1397. 
22.    واسطی، عبدالحمید، فلسفه اجتهاد تمدنی، قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1398(الف).
23.    واسطی، عبدالحمید، «کاربرد منطق سیستم ها در اجتهاد»، قبصات، ش104، 1398.

  • Receive Date 24 February 2021
  • Revise Date 11 September 2021
  • Accept Date 11 September 2021