Islamic Government

Islamic Government

Legal Analysis of the Effects of Religious Supervision of the Muslim Jurists of the Council of Guardians on the Laws and Regulations

Document Type : Original Article

Authors
Assistant Professor of Hazrat Masoumeh University and a member of the faculty
Abstract
In the fourth article of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, the most important function of a judge which is safeguarding Islamic laws and regulations has been stipulated as the highest norm as well as the most fundamental framework governing legal norms, and the jurisconsults (faqihs) of the Council of Guardians are obliged to safeguard and preserve the norms in legislation. In view of the fact that the religious supervision of all  juridical rules is exercised irrespective of the source from which rules and laws are enforced, the analysis of the question what conclusion can be made of religious supervision of laws and regulations in terms of these opinions and views serves as the main question of the present research aiming to study the way in which the Shari‘ah criteria govern legal rules in the legal procedure of the jurisconsults working in the Council of Guardians. On this basis, the legal effects of each of religious opinions including the enactments of the laws before and after the Islamic Revolution have been explored drawing upon a library as well as analytical-critical methods in studying views and opinions. The findings of the research indicate that this sort of supervision has certain consequences which can be formulated in such statements as “religious opinions are applicable to similar cases”, “legal or religious opinions are binding”, “laws and regulations in contradiction with the Law or Shar‘ are refuted”, “legal opinions are certain and conclusive (decisive)”, “ legal opinions can be referred to as  the authentic source when the law is silent.”
Keywords

1.    آیین‌نامه اجرایی تبصره‌ (40) قانون برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، مورخ 18/3/1376 هیأت وزیران.
2.    آیین‌نامه اصلاحی، مورخ 21/12/1378 هیأت وزیران.
3.    آیین‌نامه‌ داخلی شورای نگهبان، مصوب22/4/1379.
4.    اداره کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، صورت مشروح مذاکرات بازنگری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، ج1، تهران: چاپخانه مجلس شورای اسلامی، 1380.
5.    پژوهشکده شورای نگهبان، نظرات شرعی فقهای شورای نگهبان بر اساس اصل چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: فتحی، تدوین و تحقیق محمد و کوهی اصفهانی، کاظم، 1397.
6.    تروپه، میشل، «منطق حاکم بر توجیه صیانت از قانون اساسی»، ترجمه عباسعلی کدخدایی و محمدرضا ویژه، مجله‌ دانشکده‌ حقوق و علوم سیاسی، ش66، 1383.
7.    تصویب‌نامه اصلاحی، مورخ 10/5/1377 هیأت وزیران.
8.    تصویب‌نامه، مورخ 21/11/1377 هیأت وزیران. 
9.    تصویب‌نامه، مورخ 26/3/1375 (اصلاحی 18/6/1375) هیأت وزیران.
10.    تصویب‌نامه، مورخ 6/6/1373 هیأت وزیران.
11.    تصویب‌نامه‌های مورخ 3/2/1375 و 10/5/1377 هیأت وزیران.
12.    تقی‌زاده، جواد، نجابت‌خواه، مرتضی و قلی‌زاده، عادله، «مسأله نظارت اساسی قضات محاکم بر قوانین عادی»، فصلنامه‌ راهبرد، سال بیست و چهارم، ش76، 1394.
13.    راعی، مسعود و علی زمانیان جهرمی (1395)، «بررسی قلمرو دین و تبلورآن در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات انقلاب اسلامی، سال سیزدهم، شماره 46.
14.    سایت رسمی پژوهشکده شورای نگهبان: www.shors-rc.ir.
15.    سایت رسمی سامانه جامع نظرات شورای نگهبان: nazarat.shora-rc.ir.
16.    سایت رسمی شورای نگهبان: www.shora-gc.ir.
17.    سایت رسمی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی: www.rc.majlis.ir.
18.    شاکری، حمید و قربان‌زاده، محمد، «تأملی بر اندیشه دادرسی اساسی، سیاسی ـ اقتصادی»، نشریه سیاسی ـ اقتصادی، ش307، 1396.
19.    طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اساسی(کلیات و رژیم‌های مهم سیاسی)، تهران: میزان، چ14، 1390.
20.    غمامی، محمدمهدی و دیگران، دادرسی اساسی تطبیقی؛ مطالعه مبانی، ساختارها و صلاحیت‌های نهاد دادرس اساسی، تهران: پژوهشکده‌ شورای نگهبان، چ2، 1395.
21.    فاورو، لویی، «دادگاه‌های قانون اساسی»، ترجمه علی‌اکبر گرجی، نشریه‌ حقوق اساسی، سال سوم، ش5، 1384.
22.    قاضی شریعت‌پناهی، سیدابوالفضل، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: میزان، چ13، 1393.
23.    قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1358 با بازنگری سال 1368.
24.    قانون اصلاح مواد 1 و 3 ازدواج، مصوب 2902/1316 مجلس شورای ملی.
25.    قانون اصلاحی ثبت اسناد و املاک، مصوب 18/10/1351 مجلس شورای ملی.
26.    قانون افراز و فروش املاک مشاء، مصوب 22/8/1357 مجلس شورای ملی.
27.    قانون امور حسبی، مصوب 2/4/1319 مجلس شورای ملی.
28.    قانون آیین دادرسی مدنی، مصوب 25/6/1318 مجلس شورای ملی.
29.    قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، مصوب1375 مجلس شورای اسلامی.
30.    قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها و مراتع، اصلاحی 20/1/1348 مجلس شورای ملی.
31.    قانون حفاظت و توسعه صنایع ایران، مصوب 10/4/1358 شورای انقلاب  جمهوری اسلامی ایران.
32.    قانون حمایت خانواده، مصوب 15/11/1353 مجلس شورای ملی.
33.    قانون روابط موجر و مستأجر، مصوب 2/5/1356 مجلس شورای ملی. 
34.    قانون صدور چک، مصوب 16/4/1355 مجلس شورای ملی.
35.    قانون مجازات عمومی، مصوب 23/10/ 1304 کمیسیون مجلس و مصوب 7/3/1352 مجلس شورای ملی. 
36.    قانون مدنی، مصوب 18/2/1307 مجلس شورای ملی.
37.    قانون منع توقیف اشخاص در قبال تخلف از انجام تعهدات و الزامات مالی، مصوب 22/8/1352 مجلس شورای ملی.
38.    کارگزاری، جواد، «دادگاه قانون اساسی: مراحل تاریخی پیشرفت و توسعه‌ نظام‌های نظارت قانون اساسی»، نشریه‌ حقوق اساسی، سال دوم، ش10، 1383.
39.    کعبی، عباس، اصغری شورستانی، محمدرضا و اصل زعیم، امیرحسین، «نقش مقدمه‌ قانون اساسی در تفسیر اصول و شناخت اهداف و رسالت‌های قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، دانش حقوق عمومی، ش10، 1393.
40.    لایحه‌ قانونی تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی، مصوب 13/6/1368 کمیسیون نهادهای انقلاب مجلس شورای اسلامی.
41.    لایحه‌ قانونی راجع به محدودیت‌داشتن مغازه گوشت‌فروشی، مصوب 25/4/1359 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران.
42.    لایحه‌ قانونی راجع به نحوه‌ اقدام نسبت به کالاهای متروکه، مصوب 18/12/1358 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران.
43.    منصوریان، مصطفی، «دادرسی اساسی تطبیقی؛ مفاهیم، مبانی و الگوهای دادرسی اساسی»، گزارش پژوهشی پژوهشکده شورای نگهبان، دفتر مطالعات تطبیقی، شماره مسلسل 13930001، 1393.
44.    موسوی بجنوردی، محمد و دانش‌پور، افتخار، «بررسی فقهی ـ حقوقی جایگاه شورای نگهبان در نظام جمهوری اسلامی ایران و نحوه نظارت آن بر قوانین و مقررات»، پژوهش‌نامه متین، ش53، 1390.
45.    موسی‌زاده، ابراهیم، «ضمانت‌اجرای مغفول در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، آموزه‌های حقوقی دانشگاه علوم رضوی، ش12، 1388.
46.    موسی‌زاده، ابراهیم، جستارهایی در حقوق عمومی، تهران: خرسندی، 1393.
47.    هامون، فرانسیس و واینر، سلین، «صیانت از قانون اساسی در فرانسه و ایالات متحده‌ آمریکا»، ترجمه‌ محمد جلالی، نشریه‌ حقوق اساسی، سال دوم، ش2، 1383.

  • Receive Date 02 January 2021
  • Revise Date 23 April 2021
  • Accept Date 23 April 2021