Islamic Government

Islamic Government

The Safavids’ Religious and Political Relations; a case study of the way in which the budget is drawn up for the educational centers and religious schools (seminaries)

Document Type : Original Article

Author
Abstract
The spread and promotion of ShiÝism can be taken as the greatest achievement of the Safavids as they proclaimed ShiÝism as their official religion. This important change has had its impacts on the political thoughts of the Safavids during their reign over two centuries (907-1135 AH), thereby establishing ties between religion and politics. It was such that the Safavids began to support the ShiÝa clerics and establish religious governmental offices which had not already existed. It goes without saying that this tie between politics and scholars’ religious approaches was not possible without taking into consideration the influence of the educational institutions and centers in establishing and promoting ShiÝa doctrines. In this period, the construction of mosques and religious schools was taken into serious consideration and endowments and charities were received to construct them. Drawing upon a historical-analytical method, the article at hand which provides a case study of the relations between politics and religion in Safavids’ time seeks to collect necessary data from various historical sources around the budget allocated for centers for religious sciences and schools. The obtained results show that these institutions would provide their budget from sources like endowments, charities, legal alms (religious taxes), pensions, government budgets, money gifts from benefactors, and personal incomes. However, in addition to endowments, charities and other budgets, a large amount of budget allocated for the expenditure for these educational institutions by the Safavid government is considered to be something new and worth noticing.
Keywords

1. ابن کلبعلی تبریزی، محمدزمان، فرائد الفوائد در احوال مدارس و مساجد، به کوشش رسول جعفریان، تهران: احیاء کتاب، 1373.
2. افندی اصفهانی، میرزاعبدالله، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، قم: خیام، 1401ق.
3. -------------------، گزارشی از کتاب فیروزه شجاعیه به جهت سده سنیه سلطان حسینیه، رسول جعفریان، بی‌جا، بی‌نا، 1378.
4. اولئاریوس، آدام، سفرنامه آدام اولئاریوس، بخش ایران، ترجمة احمد بهپور، تهران: سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار، 1363.
5. بیک‌منشی، اسکندر، تاریخ عالم آرای عباسی، محقق: ایرج افشار، ج2، تهران: امیرکبیر، 1382.
6. پارسادوست، منوچهر، شاه‌طهماسب اول، تهران: انتشار، چ2، 1381.
7. پولاک، یاکوب‌ادوارد، سفرنامه پولاک «ایران و ایرانیان»، ترجمة کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، 1361.
8. تاورنیه، ژان باتیست، سفرنامه، ترجمة ابوتراب نوری، تهران: ناشران کتابخانه سنایی و کتابخانه تأیید، چ3، 1363.
9. تحویلدار اصفهان، میرزاحسین‌خان، جغرافیای اصفهان، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: دانشگاه تهران، 1342.
10. جعفریان، رسول، صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، ج1، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1379.
11. ----------، سیاست و فرهنگ روزگار صفوی، ج2، تهران: علم، 1388.
12. چلبی، اولیا، سیاحتنامه اولیا چلبی، (قسمت آذربایجان و تبریز) به قلم حسین نخجوانی، تبریز: شفق، 1338.
13. حسینی خاتون‌آبادی اصفهانی، سیدعبدالحسین، وقایع السنین والاعلام، با مقدمه آیةالله مرعشی و آیةالله شعرانی، مصحح: محمدباقر بهبودی، تهران: اسلامیه، 1352.
14. خواندمیر، قیاس‌الدین‌بن‌همام‌الدین، رجال کتاب حبیب السیر، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1379.
15. -----------------------، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج15، تهران: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، 1390.
16. دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، تهران: دانشگاه تهران، بی‌تا.
17. روزبهان خنجی، فضل‌الله، سلوک الملوک، مصحح: محمدعلی موحد، تهران: خوارزمی، 1362.
18. زرین‌کوب، عبدالحسین، ارزش میراث صوفیه، تهران: امیرکبیر، چ14، 1389.
19. سام میرزای صفوی، ابونصر، تحفه سامی، مصحح: وحید دستگردی، بی‌جا، کتابفروشی فروغی، چ2، 1352.
20. سپنتا، عبدالحسین، تاریخچه اوقاف اصفهان، اصفهان: انتشارات اداره اوقاف اصفهان، 1346.
21. سید مرتضى، على‌بن‌حسین، رسائل الشریف المرتضى‌، قم: دارالقرآن الکریم‌، 1405ق.
22. ------------------، الانتصار فی انفرادات الإمامیة‌، قم: دفتر انتشارات اسلامى، 1415ق.
23. شاردن، ژان، سفرنامه، ترجمة اقبال یغمایی، ج3، تهران: توس، 1374.
24. صدوق، محمّدبن‌على‌بن‌بابویه‌، المقنع، قم: مؤسسه امام هادی7، 1415ق.
25. -------------------، الهدایة فی الأصول و الفروع، قم: مؤسسه امام هادی7، 1418ق.
26. صفت‌گل، منصور، ساختار نهاد و اندیشه دینی در ایران عصر صفوی، تهران: رسا، 1381.
27. طوسی، محمدبن‌حسن، فهرست کتب الشیعة و أصولهم و أسماء المصنّفین و أصحاب الأصول، تحقیق: عبدالعزیز طباطبایی، قم: ستاره، بی‌تا.
28. علوی عاملی، محمد عبدالحسیب بن احمد، قواعد السلاطین، به کوشش رسول جعفریان، تهران: کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، 1384.
29. کمپفر، انگلبرت، سفرنامه، ترجمة کیکاووس جهانداری، تهران: خوارزمی، چ2، 1360.
30. مزاوی، میشل.م، پیدایش دولت صفوی، ترجمة یعقوب آژند، تهران: نشر گستره، 1363.
31. مجلسی، محمدباقر، زاد المعاد، بیروت: اعلمی، 1423ق.
32. مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج14، تهران: صدرا، چ3، 1377.
33. مفید، محمّدبن‌محمدبن‌نعمان، المقنعة، قم: کنگره جهانى هزارة شیخ مفید، 1413ق.
34. منشی قمی، احمدبن‌حسین‏، خلاصة التواریخ، مصحح: احسان اشراقی، ج1و2، تهران: دانشگاه تهران، 1383.
35. موحد ابطحی، سیدحجت، ریشه‌ها و جلوه‌های تشیع و حوزه علمیه اصفهان در طول تاریخ، ج1، اصفهان: دفتر تبلیغات المهدی(عج)، 1418ق.
36. محمدسمیع، میرزا سمیعا، تذکرة الملوک، تهران: سپهر، چ2، 1368.
37. تحویلدار اصفهان، میرزاحسین‌خان، فرزند محمدابراهیم‌خان، جغرافیای اصفهان، به کوشش منوچهر ستوده، تهران: دانشگاه تهران، 1342.
38. نجاشی، احمدبن‌علی، رجال النجاشی، قم: نشر اسلامی، 1365.
39. نصرآبادی، محمدطاهر، تذکره نصرآبادی، تحقیق ناجی نصرآبادی، محسن، تهران: اساطیر، 1378.
40. نراقی، حسن، آثار تاریخی شهرستانهای کاشان و نطنز، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ2، 1382
41. هنرفر، لطف‌الله، گنجینه آثار تاریخی اصفهان، اصفهان: کتابفروشی ثقفی، 1344.

  • Receive Date 21 May 2015
  • Revise Date 09 September 2015
  • Accept Date 09 September 2015