In the age of virtual space, the way is much better paved to meet Islam’s transboundary claims, and to increase Islam’s strategic depth. Virtual space, as a real space, is an extention of human society in the context of information and communication technology. The main question of this research is ‘With such facilities provided in cyberspace as space-time compression which makes it possible to form an innovative sort of pure political system, what are the challenges and opportunities of such a system in virtual space, and what are the strategies of finding ways out of these challenges? Drawing upon the descriptive-analytic research methods, as well as making use of the library and Internet tools in collecting information, this research deals with the challenges and opportunities which may arise due to the formation of this kind of system in syberspace and seeks to meet the theoretical and practical challenges with emphasis on the pivotal role of the Islamic Cooperation Organization in this regard. Some of the challenges this system may face in virtual space are as follows: differences of opinion on cyber Imamate, contradiction between the Shia’s ideal forms of government with those of the Sunnis, the inconsistencies between the Imamat-Ummat system and the existing state-nation system governing Islamic countries, governance of cyberspace and their anonymous users. Meeting the said theoretical and practical challenges provides the Islamic community with excellent opportunities, the most significant of which are the flourishing of ecumenical jurisprudence (fiqh-e taqrib), political, economical and cultural opportunities.
1. قرآن کریم. 2. آجرلو، اسماعیل، حقوق کشورهای اسلامی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان، 1396. 3. آشوری، داریوش، دانشنامه سیاسی، تهران: مروارید، 1373. 4. اباذری، عبدالرحیم، امام موسی صدر امید محرومان، تهران: انتشارات جوانه رشد، 1381. 5. اکبری، ابوالقاسم و اکبری، مینا، آسیبشناسی اجتماعی، تهران: انتشارات رشد و توسعه، ۱۳۹۰. 6. امام خمینی، سیدروحالله، صحیفه نور، ج21، قم: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1378. 7. باهنر، ناصر، «برنامههای دینی تلویزیون و دریافت مخاطبان (یک مطالعه تطبیقی پیرامون برنامههای اسلامی تلویزیون ایران و کلیسای الکترونیک)»، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق7، ش16، زمستان 1381. 8. بهشتی و دیگران، شناخت اسلام، تهران: بنیاد نشر آثار شهید بهشتی، نسخه پی دی اف، 1390. 9. جعفری تبریزی، محمدتقی، تحقیق در دو نظام حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب، تهران: دفتر خدمات حقوقی جمهوری اسلامی ایران، 1370. 10. جمعی از نویسندگان، امت اسلامی (چالشها، راهبردها) مجموعه مقالات بیست و دومین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، محمد العاصی، مجمع تقریب مذاهب اسلامی، تهران: 1390. 11. جمعی از نویسندگان، معارف کلامی شیعه (کلیات امامت)، قم: دانشگاه ادیان و مذاهب، 1393. 12. خلیلیان، سیدخلیل، حقوق بینالملل اسلامی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1366. 13. دانشپژوه، مصطفی، اسلام و حقوق بینالملل خصوصی، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1386. 14. دوران، بهزاد، هویت اجتماعی و فضای سایبرنتیک، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات، 1386. 15. زرشناس، شهریار، مبانی نظری غرب مدرن، تهران: انتشارات صبح، 1387. 16. ستوده، محمد و همکاران، موانع و فرصتهای همگرایی در جهان اسلام، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1392. 17. شریعتی، علی، امت و امامت، متن پی دی اف، 1348. 18. شمسالدین، محمدمهدی، نظام حکومت و مدیریت در اسلام، ترجمه سید مرتضی آیةالله زاده شیرازی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران: 1375. 19. شهرستانی، عبدالکریم، نهایۀ الاقدام فی علم الکلام، قاهره: مکتب الثقافة الدینیة، 1430ق. 20. طباطبایی، سیدعلیرضا، «امکانسنجی نظام امامت ـ امت در فضای مجازی»، فصلنامه حکومت اسلامی، ش98، زمستان 1399. 21. طباطبایی، سیدعلیرضا، «حکمرانی فضای مجازی و قاعده نفی سبیل با تأکید بر بایستههای نظام جمهوری اسلامی ایران»، دو فصلنامه معرفت سیاسی، ش20، پاییز و زمستان 1397. 22. طباطبایی، سیدعلیرضا، قواعد فقهی پالایش فضای مجازی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران، رساله دکتری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;، ۱۳۹۶. 23. عاملی، سیدسعیدرضا، مطالعات جهانیشدن (دوفضاییشدنها و دوجهانیشدنها)، تهران: انتشارات سمت، 1395. 24. فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، اللوامع الاهیۀ فی المباحث الکلامیة، قم: مجمع الفکر الاسلامی، 1383. 25. قاسمی، محمدعلی، «دیالکتیک امامت و امت در آراء امام خمینی;»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال سیزدهم، ش3، پاییز 1389. 26. قاسمی، وحید؛ عدلیپور، صمد و کیانپور، مسعود، «تعامل در فضای مجازی شبکههای اجتماعی اینترنتی و تأثیر آن بر هویت دینی جوانان»، دو فصلنامه دین و ارتباطات، سال نوزدهم، ش۴۲، ۱۳۹۱. 27. کیانخواه، احسان و علوی وفا، سعید، مجموعه مقالات نخستین همایش ملی دفاع سایبری، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی، چ2، 1391. 28. لاری سامووار؛ لیزااستفانی و ریچارد پورتر، ارتباط بین فرهنگها، ترجمه غلامرضا کیانی و سیداکبر میرحسنی، تهران: نشر باز، 1379. 29. مشیرزاده، حمیرا، تحول در نظریههای روابط بینالملل، تهران: انتشارات سمت، 1388. 30. مصاحبه نگارنده با محمدحسین بهرامی، رئیس مرکز تحقیقات کامپیوتری اسلامی نور، فروردین 1400. 31. منتظری، حسینعلی، دراسات فی ولایۀ الفقیه، ج1، قم: المرکز العالمی للدراسات الإسلامیۀ، 1408ق. 32. نقیبزاده، احمد، تاریخ دیپلماسی و روابط بینالملل از وستفالی تا امروز، تهران: نشر قومس، 1387. 33. سیفزاده، سیدحسین، ماهیت سیاستگذاری خارجی، تهران: نشر قومس، 1374. 34. Tabatabaei, Seyed Alireza, "Situational Prevention Policy on Cyber Crime within the Framework of Clark's Techniques with Emphasis on the Legal Systems of Iran and India" Freedom of Speech and Expression, Progressive Education Society's, the 19(1) a, 2018. 35. https://www.mersadcss.com (تسخیری، محمدعلی، 1393). 36. http://www.defence.gov. 37. https://www.cnbc.com/2018/9/20/eric. 38. www.majazi.ir. 39. https://oic-oic.org. 40. https://en.unesco.org. 41. https://www.tasnimnews.com.
