Islamic Government

Islamic Government

The Study of the Jurisprudential Foundations of Childbearing and Human Reproduction in Shi‛ah Jurisprudence

Document Type : Original Article

Authors
Abstract
Taking into account the differences among theoreticians over the problem of increase in population or decrease in population, this article explores to find an answer to this question that “what can be decided on the problem of human reproduction and population growth if this may result in undermining Islam and in threatening national security?” Drawing upon documentations and with reference to the Quranic verses and traditions, this article has been organized to explain the problem of childbearing and reproduction of generations based on the jurisprudential principles and various Shi’i jurisprudential systems in line with the dissemination of religious values in this modern age. Findings of the research indicate that upon careful deliberation on the collection of the Quranic verses and traditions, it can be claimed that the intellectual and strategic system of Islamic Law in the field of population in the from of a factual proposition and of a permanent policy, is nothing but the quantitative and qualitative multiplication of population which is intended to increas the power and authority of the Islamic community and to establish the Divine religion. Likewise, as reason dictates, one can detect the desirability of proliferation of population, and comes to the conclusion that birth control or population control, when resulting in undermining Islam and threatening the national security, is not permissible. On the contrary, it is necessary to proliferate population.
Keywords

1.    قرآن کریم.
2.    آخوند خراسانى، محمدکاظم، کفایة الاصول، قم: مؤسسة آل‌البیت:، 1417ق.
3.    آخوند خراسانی، محمدکاظم، کفایة الاصول، ترجمه مسعود عباسی، قم: دار الفکر، 1386.
4.    آشتیانى، میرزا محمدحسن، الرسائل التسع، قم: المؤتمر العالمة الآشتیانی، 1425ق.
5.    ابن فارس، احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة، تحقیق عبد السلام محمد هارون، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1404ق.
6.    ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج3، بیروت: داراحیاء التراث العربی، 1414ق.
7.    امام خمینى، سید روح الله، صحیفه امام، ج4، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی;، 1378.
8.    بجنوردی، سید محمدبن حسن، قواعد فقهیه، ج1و2، تهران: عروج، 1401ق.
9.    بوطی، محمد سعید رمضان، ضوابط المصلحة فی الشریعة الاسلامیة، بیروت: الرسالة، 1412ق.
10.    تهانوی، محمدعلی، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و العلوم، ج2و5، لبنان: رفیق‌العجم، 1996م.
11.    جعفریان، رسول، رسائل حجابیه، ج1، قم: دلیل ما، 1428ق.
12.    جمعی از مؤلفان، مجله فقه اهل بیت: (بالعربیة)، ج21و23، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت:، بی‌تا.
13.    جوادی آملی، عبدالله، ولایت فقیه، تهران: رجاء، 1372.
14.    حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج17و20، قم: مؤسسة آل البیت:، 1409ق. 
15.    حسینى شیرازى، سیدمحمد، الفقه، المرور و آداب السفر، لبنان: مؤسسة المجتبى، 1421ق.
16.    حسینی طهرانی، سیدمحمدحسین، رساله نکاحیه: کاهش جمعیت، ضربه‌ای سهمگین بر پیکر مسلمین، تهران: حکمت، 1415ق.
17.    حکمت‌نیا، محمود، حقوق زن و خانواده، ج3، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1390.
18.    حلی، مقدادبن عبدالله، کنزالعرفان فی فقه القرآن، ج1، قم: مرتضوی، 1425ق.
19.    راغب اصفهانی، حسین بن محمدبن المفضل، المفردات فی غریب القرآن، ترجمه غلامرضا خسروی حسینی، بی‎جا: مرتضوی، 1383.
20.    راغب اصفهانی، حسین بن محمدبن المفضل، المفردات فی غریب القرآن، قم: ذوی القربی، 1423ق.
21.    راوندی، قطب‌الدین، سعیدبن عبدالله، فقه القرآن، ج1، قم: کتابخانه آیةالله مرعشی نجفی;، 1405ق.
22.    رحمانی منشادی، حمید، «مشروعیت رحم جایگزین در اندیشه فقهی»، اخلاق پزشکی، سال دوم، ش3، بهار 1387.
23.    رشتی، میرزا حبیب الله، الغصب، به کوشش شیخ احمد شیرازی، بی‎جا: بی‎نا، 1322ق.
24.    روزنامه رسمی جمهوری اسلامی قوه قضائیه.
25.    زبیدی، سیدمحمدمرتضی، تاج العروس، ج19، بیروت: دارالفکر للطباعة، 1414ق.
26.    زمانی، محمود، «نقش زمان و مکان در اجتهاد از دیدگاه شهید صدر»، نقد و نظر، ش5، 1374. 
27.    زیبایی‌نژاد، محمدرضا، جایگاه خانواده و جنسیت در نظام تربیت رسمی، قم: هاجر، 1389.
28.    سبحانی، جعفر، الانصاف فی مسائل دام فیها الخالف، ج2، قم: امام صادق7، 1381.
29.    سبزواری، سیدعبداالعلی، مهذب الاحکام، ج11، قم: المنار، 1413ق.
30.    شاطبی، ابواسحاق، الموافقات فی اصول الشریعة، بیروت: دارالکتب العلمیة، بی‌تا.
31.    شبیرى زنجانى، سید موسى، المسائل الشرعیة، قم: نشرالفقاهة، 1428ق.
32.    شبیرى زنجانى، سید موسى، کتاب نکاح، ج23، قم: رأى‌پرداز، 1419ق.
33.    شریعتی، روح الله، قواعد فقه سیاسی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1387.
34.    شهید اول، محمد بن مکی، ذکری الشیعة فی احکام الشریعة، ج1، قم: مؤسسة آل البیت:، 1377.
35.    شهید صدر، سیدمحمدباقر، اقتصادنا، قم: مکتب العالم الاسلامی، 1375.
36.    شهید صدر، سیدمحمدباقر، الفتاوى الواضحة وفقا لمذهب أهل البیت:، لبنان: دارالتعارف للمطبوعات، 1403ق.
37.    شهید صدر، سیدمحمدباقر، تعارض الادلة الشرعیة، تقریر سیدمحمود هاشمی شاهرودی، بیروت: دارالکتب اللبنانی، 1980م.
38.    شهید صدر، سیدمحمدباقر، دروس فی علم الاصول (الحلقة الاولی و الثانیة)، ج1، قم: دارالصدر، 1431ق. 
39.    شیخ انصارى، مرتضی، فرائد الاصول، قم: مجمع الفکر اسلامی، 1422ق.
40.    شیخ صدوق، محمد بن علی، من لایحضره الفقیه، ج3، تهران: دارالکتب الاسلامیة، چ7، 1387.
41.    شیرکوند، حامد، مصلحت و پایه‌های فقهی آن، (پایان‌نامه کارشناسی ارشد فقه و حقوق، پردیس قم، دانشگاه تهران)، به راهنمایی دکتر مجتبی الهیان، 1388. 
42.    صفار، فاضل، فقه المصالح و المفاسد، لبنان: دارالعلوم، 1429ق.
43.    طریحی، فخرالدین، مجمع البحرین، تحقیق سید احمد حسینی، ج3، تهران: المکتبة المرتضویة، 1363.
44.    عبدالرحمان، محمود، معجم المصطلحات و الفاظ الفقهیة، ج1، بی‎جا: بی‎نا، بی‌تا.
45.    عطارزاده، مجتبی، «پویش امنیتی رشد جمعیت در ایران»، مطالعات راهبردی زنان، ش5و6، پاییز و زمستان 1378.
46.    علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی، قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام، ج1، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1413ق.
47.    علم الهدی، علی بن حسین، غرر الفوائد و درر القلائد، ج2، قاهره: دار الفکرالعربی، 1998م.
48.    علیدوست، ابوالقاسم، فقه و عقل، تهران: دانش و اندیشه‌های معاصر، 1381.
49.    علیدوست، ابوالقاسم، فقه و مصلحت، قم: فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1388.
50.    علیئی، محمدولی، «تاثیر آموزه‌ها و فتاوای شیعی در رشد و کنترل جمعیت»، شیعه‌شناسی، سال سوم، ش12، زمستان 1384.
51.    عمید زنجانى، عباس‌على، فقه سیاسی، ج2، تهران: امیر کبیر، 1421ق.
52.    فتح الله، احمد، معجم الفاظ الفقه الجعفری، بی‎جا: مطابع المدخول، دمام، 1415ق.
53.    فراهیدی، خلیل‌بن احمد، کتاب العین، ج8، قم: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، 1408ق.
54.    فیاّض، محمد اسحاق، محاضرات فى اصول الفقه، تقریرات درس آیةالله سیدابوالقاسم خوئى، ج1، نجف اشرف: بی‎نا، 1395ق.
55.    کلینی، محمدبن یعقوب، الکافی، ج5و6، تهران: دار الکتب الاسلامیة، 1407ق.
56.    کلینی، محمدبن یعقوب، فروع کافی، گروه مترجمان، ج6، قم: قدس، 1388.
57.    کاشانی، حبیب الله، تسهیل المسالک الى المدارک فى رؤوس القواعد الفقهیة، قم: مطبعة علمیة، 1404ق.
58.    گرجى، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، تهران: سمت، 1421ق.
59.    مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج100، تهران: المکتبة الاسلامیة، بی‎تا.
60.    مشکینى، على، اصطلاحات الاصول، قم: الهادی، 1374.
61.    مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن، تحقیق محمدحسین اسکندری، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;، 1388.
62.    مصطفوی، حسن، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، بیروت: دارالکتب العلمیة، چ3، 1430ق.
63.    مظفر، محمدرضا، اصول فقه، ج2، قم: جهان، 1424ق.
64.    مکارم شیرازى، ناصر، القواعد الفقهیة، ج2، قم: مدرسه امیرالمؤمنین7، 1411ق.
65.    مکارم شیرازی، ناصر، احکام پزشکى، قم: مدرسه امام على‌بن ابى‌طالب7، 1429ق. 
66.    مکارم شیرازی، ناصر، استفتائات جدید، ج2، قم: مدرسه علی بن ابی طالب7، 1381.
67.    مکارم شیرازی، ناصر، أنوارالاصول، تقریرات درس آیة‌الله مکارم شیرازى به قلم احمد قدسى، ج2، قم: مدرسة الامام على‌بن ابى‌طالب7، 1424ق.
68.    مکارم شیرازی، ناصر، دائرة المعارف فقه مقارن، قم: مدرسه امام علی‌بن ابی‌طالب7، 1427ق.
69.    ملکی اصفهانی، مجتبی، فرهنگ اصطلاحات اصول، قم: عالمه، 1390.
70.    منصور، جهانگیر، قانون مدنی، تهران: نشر دیدار، چ3، 1385.
71.    نراقى، مولى احمد، عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام، قم: دفتر تبلیغات اسلامى حوزه‌ علمیه قم، 1417ق.
72.    نوری، حسین بن محمدتقی، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج14، تهران: مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل البیت:، 1367.
73.    هاشمی شاهرودى، سیدمحمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت:، ج1و2، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت:، 1426ق. 

  • Receive Date 23 May 2021
  • Revise Date 02 October 2021
  • Accept Date 02 October 2021