مدیرمسئول سیدهاشم حسینی بوشهری

سردبیر سید هاشم حسینی بوشهری

دبیر تحریریه محمدعلی لیالی

هیات تحریریه محسن اراکی علیرضا اعرافی حسین جوان آراسته سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز محمود رجبی محسن قمی عباس کعبی محمدعلی لیالی فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی 1561-008X 22 4 2018 03 19 The Critical Analysis of the Theory of Public Services and the Principles Governing on it Based on the Islamic Doctrines نقد و تحلیل نظریه‌ خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن، مبتنی بر آموزه‌های اسلامی 157 186 90499 FA ولی رستمی دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران رضا رشیدی کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه امام صادق(ع) Journal Article 2016 12 29 One of the fundamental and important theories in the discussions of administrative law is the theory of public services. This theory is among the ones that has social roots in contrast with individualistic theories. According to this theory, the state is obliged to provide people with certain services and promote their welfare. Taking the articles of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, including the articles 3, 29, 30, 43, …, this theory is considered as the most important basis for the existence of the state administrative system and is subject to principles governing it. The governing principles are equity, priority, correspondence, continuity and public services without charge. This research, drawing upon descriptive-analytic method, makes a comparative study of the theory of public services and the principles governing it in the French administrative law and the administrative law of Iran according to the Islamic teachings. Researches into the Islamic authentic sources make it possible to gain access to the meaning of public services and the principles governing it. Public law which has its roots in French administrative law and which is based on the liberal democratic system differs to some extent from what is proposed in Islam and ideological systems including the legal system of Iran. In the western system, the theory of public services is based on what people desire. However, in the Islamic system the aim of providing public services is to pave the ground for human growth and perfection, for man has been created to attain true perfection which is the station of divine proximity. Therefore, social laws must provide the context in which this perfection is achieved. The principles governing public services can also be traced in Islamic sources and found to be important. The Islamic view of concept of certain governing principles on public services is different from that of the West. For example, in the Islamic view, the principle of justice rather that the principle of equity has been accepted. یکی از نظریات اصلی و مهم در حوزه مباحث مربوط به حقوق اداری، نظریه‌ «خدمات عمومی» است. این نظریه، از جمله نظریاتی است که ریشه‌های اجتماعی در مقابل نظریات فردگرایانه دارد و دولت را موظف به تأمین برخی خدمات و حداقل رفاه می‌کند. با توجه به اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، از جمله اصول 3، 29، 30، 43 و... این نظریه به عنوان اصلی‌ترین مبنای وجود دستگاه اداری دولت محسوب می‌شود و تابع اصولی است که بر آن حاکم می‌باشند؛ اصول حاکم بر این نظریه عبارتند از: برابری، تقدم، انطباق، استمرار و رایگان‎بودن خدمات عمومی. در این تحقیق با روش توصیفی ـ تحلیلی به مقایسه‌ نظریه خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن در حقوق اداری فرانسه و حقوق اداری ایران و نقد و تحلیل آن مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، پرداخته شده است. با فحص در منابع معتبر اسلامی، می‌توان به مفهوم خدمات عمومی و اصول حاکم بر آن دست یافت. مفهوم خدمات عمومی که ریشه در حقوق اداری فرانسه دارد و مبتنی بر نظام لیبرال دموکرات است، با آنچه که در اسلام و نظام‌های ایدئولوژیک از جمله نظام حقوقی ایران مطرح می‌شود، تا حدودی تفاوت دارد؛ در نظام‌های غربی مبنای نظریه خدمات عمومی، خواست مردم است، ولی در نظام اسلامی هدف از ارائه خدمات عمومی، ایجاد زمینه‌های رشد و تعالی انسانهاست؛ چراکه هدف از آفرینش انسان رسیدن به کمال حقیقی، یعنی قرب الهی است. بنابراین، قوانین اجتماعی باید بستر و مقدمات این تکامل را فراهم سازد. رد پای اصول حاکم بر خدمات عمومی را نیز می‌توان در منابع اسلامی مشاهده کرد و به اهمیت آن پی برد. مفهوم برخی از اصول حاکم بر خدمات عمومی در دیدگاه غربی با دیدگاه اسلامی متفاوت است. به عنوان مثال، در دیدگاه اسلامی به جای اصل تساوی، اصل عدالت مورد پذیرش قرار گرفته است.

https://mag.rcipt.ir/article_90499_e37ae4357f68de033d2f638a26cb0e4b.pdf