مدیرمسئول سیدهاشم حسینی بوشهری

سردبیر سید هاشم حسینی بوشهری

دبیر تحریریه محمدعلی لیالی

هیات تحریریه محسن اراکی علیرضا اعرافی حسین جوان آراسته سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز محمود رجبی محسن قمی عباس کعبی محمدعلی لیالی فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی 1561-008X 28 3 2023 11 22 Measuring Religious Rationality in Muhammad SaÝīd Hakim’s Jurisprudential (ijtihādī ) System عیارسنجی عقلانیت دینی در دستگاه اجتهادی حکیم 117 146 194478 FA محسن مهاجرنیا عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی Journal Article 2023 05 27 If the application of God's supreme creation to reason can be understood in the language of traditions, then rationality, which is not but applying reason and adherence to the requirements of the same reason, giving thought to the matter and make planning, and the conformity of opinion or action with "reason" is of high position. Naturally, thinkers and philosophers who thoughtfully and methodically made use of the power of reason in the way of gaining human knowledge and understanding of goodness and nastiness, good and evil, righteousness and unrighteousness, can be said to be the Qur’anic examples of the men of wisdom (ulu’l-albāb), men of insight (Ulu’l-abṣār), lords of understanding (dhawi al-Nuhā), and lords of wisdom and intelligence (dhawi al-Hajra wa’l-hijā). The present article, with no precedented and scholarly attitudes to the wise thoughts of “Hakim”, is a cursory glance at the “explanation of religious rationality in the jurisprudential realm of Hakim”, with the aim of introducing the heritage and treasures of knowledge left by him, provides a new explanation based on his “method of content analysis of texts”. Perhaps the most important achievement of this research work is to open up new vistas in the research in such fields for those interested in the issue of the “Hakim’s rationality”. اگر اطلاق برترین مخلوق خداوند بر عقل در لسان روایات قابل فهم باشد، آن گاه عقلانیت که خردورزی و پای بندی به مقتضیات همان عقل و بهره برداری از فکر و تدبیر و انطباق نظر یا عمل با «عقل» است، جایگاه والایی پیدا می کند. بالطبع اندیشمندان و حکیمانی که متفکرانه و قاعده مندانه قوه عقل را در مسیر حصول شناخت و درک انسان از حسن و قبح، خیر و شر و درستی و نادرستی به کار گرفتند، مصادیق «أُولُوا الألبَابِ» و «اولوا الابصار» ، «ذوی النُهی»، «ذوی الحجر والحجی» قرآن هستند.<br />نوشتار حاضر، در ساحت بی پیشینگی و فقدان نگرش های محققانه به افکار حکیمانه «حکیم» التفاتی کوتاه به «تبیین عقلانیت دینی در ساحت اجتهاد حکیم» بود تا با هدف معرفی تراث و سرمایه ها و دفینه ها و گنجینه های معرفتی، تبیینی نو بر اساس «روش تحلیل محتوای متون» ایشان، ارائه نماید. شاید مهم ترین دستاورد این تحقیق بازکردن پنجره ای در افق پژوهش، به روی علاقمندان به ساحت «عقلانیت حکیم» باشد.

https://mag.rcipt.ir/article_194478_c09f48487cd86ca48ec450f13c1768b0.pdf