مدیرمسئول سیدهاشم حسینی بوشهری

سردبیر سید هاشم حسینی بوشهری

دبیر تحریریه محمدعلی لیالی

هیات تحریریه محسن اراکی علیرضا اعرافی حسین جوان آراسته سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز محمود رجبی محسن قمی عباس کعبی محمدعلی لیالی فصلنامه علمی - پژوهشی حکومت اسلامی 1561-008X 27 3 2022 11 22 The Jurisprudential Study of the Authorities of the Muslim Ruler in Enacting Two Interferring (Mutazāhim)Decrees بررسی فقهی اختیار حاکم اسلامی در اجرای احکام متزاحم 5 32 164462 FA سید علی صمیمی مدرس جامعة المصطفی العالمیه محسن ملک افضلی اردکانی عضو هیأت علمی جامعه المصطفی العالمیه مصطفی جعفرپیشه فرد قم، مجتمع آموزشعالی فقه Journal Article 2021 12 26 Given the importance of preserving the Islamic regime and the Islamic society, a Muslim ruler, whenever finds it expedient, can make special laws and regulations and issue special orders as government decrees. Attention to the nature of a government decree shows that this kind of decree is not among any of the primary and secondary rules, rather in case two decrees meet by accident at the same time (being mutazāhim), a government decree may cause the provisional inexecution of the two dcrees. That is to say, sometimes in enacting decrees, when two decrees – whether be two primary decrees or two secondary decrees – meet by accident at the same time, a Muslim ruler, considering both the interests of the Islamic regime and the maxim “the primacy of more important instances over the important ones” can choose and enact one of the decrees which is more important and the most useful one and ignore or inexcute the other decree temporarily. As soon as this problem is resolved, the primary decree returns back to its first state and becomes operative. In this article, the question has been dealt with on the basis of theoretical and fundamental investigation drawing upon a content analysis. Through analyzing the findings and studying the instances, the conclusion is made by the writer that a Muslim ruler has this right and authority to choose between the two decrees when they meet by accidence, the one which is taken to be more important than the other according to circumstances and expediences. با توجه به اهمیت حفظ نظام و صیانت از جامعه، حاکم اسلامی در هر زمانی که مصلحت بداند می تواند مقررات خاصی را وضع و دستورات ویژه ای را با عنوان احکام حکومتی صادر کند. توجه به ماهیت حکم حکومتی نشان می دهد که این حکم، نه تنها از سنخ هیچ یک از احکام اولیه و ثانویه نیست، بلکه در صورت تزاحم، این احکام موجب تعطیلی موقت آن ها نیز می‎شود. بدین معنا که گاهی در مقام اجرا، میان احکام‏ ـ اعم از دو حکم اولی و دو حکم ثانوی ـ «تزاحم» واقع می شود. در این صورت، حاکم اسلامی با درنظرگرفتن مصلحت نظام و توجه به قاعده «تقدیم اهم بر مهم» می تواند احد الحکمین را که مهم تر است، بر گزیند و اجرا کند و حکم مزاحم را موقتاً تعطیل نماید، پس از رفع تزاحم، حکم اولیه به جای خود باز می گردد. در این مقاله بر مبنای پژوهش نظری و بنیادی و به روش تحلیل محتوا به این مسأله پرداخته ایم. با تحلیل یافته ها و بررسی مصادیق به این نتیجه رسیدیم که حاکم اسلامی این اختیار را دارد تا در هنگام تزاحم احکام، با توجه به صلاح دید و مقتضیات، احد حکمین متزاحمین را بر دیگری ترجیح دهد.

https://mag.rcipt.ir/article_164462_a50157fb5f5874b62df3d2389120cb3a.pdf