دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی juهیات تحریریه صادق آملی لاریجانی محسن اراکی سیدهاشم حسینی بوشهری عسگر دیرباز سیدابراهیم رئیسی محسن قمی عباس کدخدایی عباس کعبی محمدعلی لیالی محمد یزدی" />

بررسی فقهی قاعده عدالت اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه قم

چکیده

فقیه برای استنباط احکام شرعی خصوصاً در این عصر که با پیچیدگی­ها و مسائل مستحدثه خاصی روبرو است، نیازمند یکسری قواعدی است تا در استنباط، از آنها کمک گرفته و آنها را به­عنوان معیار و میزان صحت و سقم فتاوای خود  قرار دهد. یکی از آن قواعد، قاعده عدالت اجتماعی می­باشد. عدالت اجتماعی مهـمتـرین شـاخص ارتقای حیات بشری بوده و برقراری آن یکی از هدف­های مهم اسلام است. عدالت در نصوص قرآن کریم و روایتهای فراوان به­عنوان هدف و مقصد دین و انبیا معرفی شده است. ما در این نوشتار به بررسـی مفهـوم و ماهیـت عـدالت اجتماعی به­عنوان یک قاعده فقهی که فقیه در استنباط حکم شرعی بی نیاز از آن نیست، خواهیم پرداخت. بیان خواهد شد که فقیه؛ هم بصورت حکم اولی می­تواند از این قاعده برای اثبات یا نفی حکمی استفاده کند و هم به­عنوان معیار و میزان برای سنجش صحت و سقم استنباط­های خود که در این صورت بر ادله دیگر حاکم خواهد بود. برای اثبات این قاعده به دلایلی از جمله کتاب، سنت، اجماع و عقل استناد خواهیم کرد و نمونههایی از کاربرد این قاعده در استنباط احکام را در دو محور (مصدر استنباط احکام و معیار سنجش استنباط) ذکر خواهیم کرد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1398
  • تاریخ دریافت: 29 آبان 1397
  • تاریخ بازنگری: 26 تیر 1398
  • تاریخ پذیرش: 09 مهر 1398