دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری juمدیرمسئول سید ابراهیم رئیسی juسردبیر سید هاشم حسینی بوشهری juقائم مقام سردبیر محمدعلی لیالی" />

بررسی فقهی قاعده عدالت اجتماعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه قم

چکیده

فقیه برای استنباط احکام شرعی خصوصاً در این عصر که با پیچیدگی­ها و مسائل مستحدثه خاصی روبرو است، نیازمند یکسری قواعدی است تا در استنباط، از آنها کمک گرفته و آنها را به­عنوان معیار و میزان صحت و سقم فتاوای خود  قرار دهد. یکی از آن قواعد، قاعده عدالت اجتماعی می­باشد. عدالت اجتماعی مهـمتـرین شـاخص ارتقای حیات بشری بوده و برقراری آن یکی از هدف­های مهم اسلام است. عدالت در نصوص قرآن کریم و روایتهای فراوان به­عنوان هدف و مقصد دین و انبیا معرفی شده است. ما در این نوشتار به بررسـی مفهـوم و ماهیـت عـدالت اجتماعی به­عنوان یک قاعده فقهی که فقیه در استنباط حکم شرعی بی نیاز از آن نیست، خواهیم پرداخت. بیان خواهد شد که فقیه؛ هم بصورت حکم اولی می­تواند از این قاعده برای اثبات یا نفی حکمی استفاده کند و هم به­عنوان معیار و میزان برای سنجش صحت و سقم استنباط­های خود که در این صورت بر ادله دیگر حاکم خواهد بود. برای اثبات این قاعده به دلایلی از جمله کتاب، سنت، اجماع و عقل استناد خواهیم کرد و نمونههایی از کاربرد این قاعده در استنباط احکام را در دو محور (مصدر استنباط احکام و معیار سنجش استنباط) ذکر خواهیم کرد.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 بهمن 1398
  • تاریخ دریافت: 29 آبان 1397
  • تاریخ بازنگری: 26 تیر 1398
  • تاریخ پذیرش: 09 مهر 1398